Here's my header

Preposition

This book is a concise grammar of the Esperanto language.

We’ve designed it to be quick and practical to use: it contains entries on each of the prefixes, suffixes, and special grammatical words, all arranged in alphabetical order. There are also entries on dates and times, numbers, pronunciation and spelling, and word formation. The symbol ® indicates a cross-reference.

The book contains examples of Esperanto usage, accompanied by English translations. To keep things short, we have often allowed the translations to clarify points that aren’t otherwise made. The translations are idiomatic, rather than word-for-word, to encourage you to look at the deeper patterns below the surface.

Languages change over time, and people’s preferences can differ. This is also true in Esperanto. In this book, we’ve concentrated on the form of Esperanto that seems most acceptable to the greatest number of today’s speakers. Anyone who has mastered this variety of Esperanto should have little difficulty in understanding archaic and other forms of the language.

Esperanto grammar is simple, regular, and logical, but it’s still impossible to present it all in a book of this size. For an admirably clear comprehensive description of the grammar, we recommend Bertilo Wennergren’s Plena Manlibro de Esperanto Gramatiko, freely available online at www.bertilow.com/pmeg.

Esperanto Mini-Grammar

© 2010 Esperanto-Asocio de Britio

ISBN 978-0-902756-32-8

-a

Ending

is the ending for an adjective. Adjectives tend to denote characteristics, and are used to describe nouns (or words that behave like nouns -o).

Here are some typical adjectives:

granda ‘big’, verda ‘green’, kata ‘feline’, rompita ‘broken’

When -a is added to a number, the result is an ordinal:

unu ‘one’

unua ‘first’

dudek tri ‘twenty-three’

dudek-tria ‘twenty-third’

When -a is added to a pronoun, the result is possessive:

mi ‘I’

mia kato ‘my cat’

ili ‘they’

ilia domo ‘their house’

An adjective can describe a noun directly or indirectly. A direct adjective is placed next to the noun – usually before it, but sometimes after, particularly if the adjective is long or emphatic:

la granda kato ‘the big cat’

lingvo internacia ‘an international language’

An indirect adjective typically goes after the verb:

la kato ŝajnas granda ‘the cat seems’

If an adjective describes a plural noun, we add -j after the -a:

grandaj katoj ‘big cats’

la katoj estas grandaj ‘the cats are big’

In certain situations ( -n), we add -n after the -a or -aj: -j:

rigardu la grandajn katojn! ‘look at the big cats!’

When the noun is obvious from the context, it is sometimes omitted, leaving its adjective behind:

ĉu vi preferas grandajn katojn aŭ malgrandajn? ‘do you prefer big cats or small ones?’

Names of languages and hours of the day are formed with lingvo and horo, but these words are almost always omitted:

ĉi tiu libro estas en la angla ‘this book is in English’

li vekiĝis je la sepa ‘he woke up at seven o’clock’

The following words can be used like adjectives:

correlatives in -a, -es, -u (kia, ties, neniu, etc)

numbers (unu, du, etc numbers; and ambaŭ)

-aĉ-

Suffix

forms words for undesirable equivalents of things:

odoro ‘smell, odour’

odoraĉo ‘smell, odour’

skribi ‘to write’

skribaĉi ‘to scrawl’

-ad-

Suffix

forms words for actions, often long-lasting or repeated ones:

martelo ‘hammer’

martelado ‘hammering’

viziti ‘to visit’

vizitado ‘regular attendance’

ajn

Adverb

follows a correlative, and adds a sense of emphatic vagueness:

li faros ion ajn por sukcesi ‘he will do anything to succeed’

mi vizitos, kiam ajn mi povos ‘I will visit whenever I can’

kiu ajn vi estas, foriru! ‘whoever you are, go away!’

ŝi neniam ajn konsentos ‘she will never ever agree’

li malsukcesos ĉiel ajn ‘he will fail, no matter how he does it’

-aĵ-

Suffix

forms words for things of a specified type, often physical objects:

nova ‘new’

novaĵo ‘item of news’

segi ‘to saw’

segaĵo ‘sawdust’

trinki ‘to drink’

trinkaĵo ‘a drink’

araneo ‘spider’

araneaĵo ‘spider’s web’

glacio ‘ice’

glaciaĵo ‘ice cream’

ŝafo ‘sheep’

ŝafaĵo ‘mutton’

al

Preposition

means ‘to’. It indicates movement directed towards a target, including giving something to a recipient:

ĉu vi iras al la stacidomo? ‘are you going to the station?’

de tempo al tempo ‘from time to time’

diru al mi vian nomon! ‘tell me your name’

la bebo ridetis al sia patrino ‘the baby smiled at its mother’

ŝajnis al ŝi, ke mi koleras ‘it seemed to her that I was angry’

tiu ĉi domo apartenas al ni ‘this house belongs to us’

ŝi lavis al si la harojn ‘she washed her hair’

ni loĝas proksime al la arbaro ‘we live near the forest’

almenaŭ

Adverb

means ‘at least’:

ŝi verkis almenaŭ dek librojn ‘she’s written at least ten books’

almenaŭ la bolkruĉo funkcias ‘at least the kettle is working’

ambaŭ

Adverb

means ‘both’:

ambaŭ ŝiaj fratinoj ĉeestos ‘both her sisters will be there’

ili ambaŭ malamis la filmon ‘they both hated the film’

For ‘both … and’, see kaj.

-an-

Suffix

forms words for members of groups:

vilaĝo ‘village’

vilaĝano ‘villager’

Islamo ‘Islam’

islamano ‘Muslim’

ankaŭ

Adverb

means ‘also’. It usually comes just before whatever it emphasizes:

ĝi moviĝas ankaŭ malsupren ‘it also moves down (not just up)’

vilaĝano ‘villager’

ankaŭ mi ŝatas tiun rakonton ‘I too (not just you) like that story’

ankoraŭ

Adverb

means ‘still’ in the sense of ‘not finished yet’:

la ĉielo ankoraŭ lumetas ‘there’s still a bit of light in the sky’

mi mendos ankoraŭ du botelojn ‘I’ll order a further two bottles’

anstataŭ

Preposition

means ‘instead of’:

mi manĝis rizon anstataŭ terpomoj ‘I ate rice instead of potatoes’

matene anstataŭ vespere ‘in the morning instead of the evening’

ŝi dormis anstataŭ labori ‘she slept instead of working’

-n is not usually necessary after anstataŭ, but it can be added:

mi amas vin anstataŭ ŝiI love you, instead of her loving you’

mi amas vin anstataŭ ŝi[n] ‘I love you, instead of loving her

-ant-

Suffix

forms adjectives equivalent to the present tense of a verb, or to ‘-ing’ in English. Words in -anto denote people:

guti ‘to drip’

gutanta krano ‘a dripping tap’

ridi ‘to laugh’

ŝi parolis ridante ‘she spoke while laughing’

komenci ‘to begin’

komencanto ‘a beginner’

antaŭ

Preposition

means ‘in front of’ (in space) or ‘before’ (in time):

hundo kuŝis antaŭ la fajro ‘a dog lay in front of the fire’

antaŭ la invento de fervojoj before the invention of railways’

Antaŭ can also mean ‘ago’:

vi naskiĝis antaŭ dudek jaroj ‘you were born twenty years ago’

Malantaŭ means ‘behind’ (in space):

ŝi kaŝis sin malantaŭ arbo ‘she hid behind a tree’

In English, ‘before’ sometimes introduces a clause, in which case the Esperanto equivalent is antaŭ ol:

ne manĝu, antaŭ ol vi naĝos ‘don’t eat before you swim’

apenaŭ

Adverb, Conjunction

means ‘hardly’ or ‘scarcely’:

mi apenaŭ povas spiri ĉi tie ‘I can hardly breathe in here’

It occasionally introduces a clause:

apenaŭ oni promenis minuton, ekpluvis ‘they had hardly been walking a minute when it started to rain’

apud

Preposition

means ‘next to’ or ‘beside’:

mi ne volas sidi apud vi ‘I don’t want to sit next to you’

la domo staris apud rivero ‘the house stood beside a river’

-ar-

Suffix

forms words for groups of things:

homo ‘person, human’

homaro ‘humanity, mankind’

haro ‘a single hair’

hararo ‘(head of) hair’

monto ‘mountain’

montaro ‘mountain range’

-as

Suffix

forms the present tense of verbs:

kuiri ‘to cook’

homaro ‘humanity, mankind’

mi kuiras ‘I cook, I am cooking’

-at-

Suffix

forms passive adjectives (e.g. ‘being created’) from verbs. The adjectives imply that the action is ongoing or repeated (compare -it-). Words ending in -ato normally denote people, not things:

konstrui ‘to build’

konstruata domo ‘a house being built’

ami ‘to love’

amata filo ‘a beloved son’

koni ‘to know (of)’

konato ‘an acquaintance’

Conjunction

means ‘or’. Aŭ … aŭ means ‘either … or’:

ĉu vi trinkas teon aŭ kafon? ‘are you drinking tea or coffee?’

aŭ helpu min aŭ foriru! ‘either help me or go away!’

baldaŭ

Adverb

means ‘soon’:

la neĝo baldaŭ fandiĝis ‘the snow soon melted’

ĝis baldaŭ! ‘see you soon!’

bo-

Prefix

forms words for in-laws:

patrino ‘mother’

bopatrino ‘mother-in-law’

cent

Number

correlatives

forms words for in-laws:

The correlatives are a group of 45 special words with interrelated meanings that form a clear pattern: each one starts with ĉi-, i-, neni-, ki-, or ti-, and ends with -a, -al, -am, -e, -el, -es, -o, -om, or -u. They all have entries in this book.

ĉar

Conjunction

means ‘because’:

ŝi devis atendi ekstere, ĉar ŝi perdis siajn ŝlosilojn

‘she had to wait outside because she had lost her keys’

ĉe

Preposition

means ‘at’, basically indicating a position very close to something:

atendu min ĉe la angulo! ‘wait for me at the corner!’

ŝranko staris ĉe la muro ‘a cupboard stood against the wall’

ŝi estas malforta ĉe la genuoj ‘she is weak at the knees’

li loĝas ĉe siaj gepatroj ‘he lives at his parent’s house’

tio estas kontraŭleĝa ĉe ni ‘that is illegal in our country’

mi sidis ĉe la tagmanĝo ‘I was sitting at lunch’

eĉ ĉe bonaj aŭtoroj ‘even in (works by) good authors’

ĉi

Adverb

precedes or follows a ti-correlative, and changes the meaning from ‘that’ to ‘this’:

tiu skribilo ‘that pen’

ĉi tiu skribilo / tiu ĉi skribilo ‘this pen’

iru tien! ‘go there!’

venu ĉi tien! / venu tien ĉi! ‘come here!’

It often distinguishes ‘the former’ (with ĉi) from ‘the latter’:

la hundo rimarkis la katon, kaj tiu ĉi miaŭis

‘the dog noticed the cat, and the latter (the cat) mewed’

Some speakers use ĉi as a shorthand for ĉi tiu/tiu ĉi or ĉi tie/tie ĉi:

mi jam vidis ĉi filmon ‘I’ve already seen this film’

la hundo rimarkis la katon, kaj ĉi lasta miaŭis ‘the latter mewed’

Ĉi is written as a separate word in the above cases. But it can also be joined to an adjective or adverb, usually with a hyphen:

ĉi-jare ‘this year’

ĉi-poste ‘later (in this document)’

ĉia

Correlative

means ‘every kind of’. If the noun has the endings -j or -n, then ĉia does too:

ili ludas ĉian muzikon ‘they play all kinds of music’

mi faros ĝin ĉiaokaze ‘I’ll do it anyway’

ĉial

Correlative

means ‘for every reason’:

tio estas ĉial konsilinda ‘that’s advisable for every reason’

ĉiam

Correlative

means ‘always’:

li ĉiam faras tiun eraron ‘he always makes that mistake’

fariĝas ĉiam pli malvarme ‘it’s growing ever colder’

ĉie

Correlative

means ‘everywhere’. If -n is added, it means ‘to everywhere’:

ĉie, kie mi rigardas, estas polve ‘everywhere I look it’s dusty’

ŝi vojaĝis ĉien tra la mondo ‘she travelled all over the world’

ĉiel

Correlative

means ‘in every way’:

ili helpis min ĉiel ‘they helped me in every way’

ĉies

Correlative

means ‘everyone’s’. It always refers to people, not things:

ŝia nomo estas sur ĉies lipoj ‘her name is on everybody’s lips’

ĉio

Correlative

means ‘everything’. It can take the ending n:

ĉio grava estas nun preta ‘everything important is now ready’

ĉion bonan! ‘all the best!’

ĉiom

Correlative

means ‘the whole amount’ or ‘to the full extent’:

ŝi studis ĉiom, kiom eblis ‘she studied as much as she could’

ĉirkaŭ

Preposition

means ‘around’ or ‘surrounding’ (in space) or ‘approximately’ (in time or quantity):

ĉirkaŭ la ĝardeno estas muro ‘there is a wall around the garden’

mi vekiĝis ĉirkaŭ la sesa ‘I woke up at about six’

ĉirkaŭ cent homoj vizitis ‘about a hundred people have visited’

When ĉirkaŭ precedes a quantity and means ‘approximately’, it behaves like an adverb ( po):

mi laboris ĉirkaŭ du horojn ‘I worked for about two hours’

mi laboris precize du horojn ‘I worked for exactly two hours’

ĉiu

Correlative

introduces a noun and means ‘each’ or ‘every’. If the noun is omitted and not implied by the context, it is assumed to be persono, so that ĉiu effectively means ‘everyone’. If the noun has the endings -j or -n, then ĉiu does too:

mi legis ĉiun paĝon ‘I’ve read every page’

oni laboras kvin horojn ĉiutage ‘they work five hours every day’

In the singular, ĉiu considers each item individually. In the plural, ĉiuj considers the group as a whole, like ‘all’ in English.

li salutis ĉiun ‘he greeted everyone (separately)’

li salutis ĉiujn ‘he greeted everyone (as a crowd)’

La is not used after ĉiuj, even though English often says ‘all the’:

ili solvis ĉiujn problemojn ‘they’ve solved all the problems’

-ĉj-

Suffix

forms shorter versions of male names ( -nj-). It is usually added to just the first syllable of the name:

Vilhelmo ‘William’

Vilĉjo ‘Will, Bill’

patro ‘father’

paĉjo ‘Dad’

ĉu

Conjunction

introduces a yes/no question:

ĉu pluvas denove? ‘is it raining again?’

ŝi demandis, ĉu pluvas denove ‘she asked if it was raining again’

Ĉu is often ‘if’ in English, but don’t confuse it with se.

Ĉu and ĉu ne at the end of a sentence also turn it into a question:

vi ne komprenas, ĉu? ‘you don’t understand, do you?’

tio certe helpus, ĉu ne? ‘that would certainly help, wouldn’t it?’

da

Preposition

means ‘of’ when expressing how much of something there is:

kilogramo da butero ‘a kilogram of butter’

du busoj da turistoj ‘two buses (buses’ worth) of tourists’

miliono da homoj ‘a million people’

sufiĉe da biero ‘enough beer’

tro da eraroj ‘too many mistakes’

The expression of quantity (kilogramo, etc) must be a noun – or an adverb or particle used as a noun. The expression that follows da must indicate a general type of thing, i.e. it should either be plural or be the name of an unpluralizable substance like butero. In particular, it can’t use identifying words like la or mia or tiu or du.

Buso da turistoj is like multaj turistoj – it’s basically turistoj with a description added to answer the question ‘how many tourists?’ By contrast, buso de turistoj is like buso turisma – it’s basically buso with a description added to answer the question ‘what kind of bus?’ A similar example involves nombro:

granda nombro da homoj ‘a large number of people’

la nombro de homoj estas nekonata ‘the number is unknown’

dank' al

Preposition

means ‘thanks to’ and is short for danke al. This is the only phrase in which the ending -e can be replaced by an apostrophe:

ni sukcesis dank’ al via helpo ‘we succeeded thanks to your help’

dates and times

To say that something happens on a certain date, use en or -n with an ordinal number ( -a) preceded by la:

li alvenis la trian de aprilo ‘he arrived on the third of April’

li alvenis en la tria de aprilo ‘he arrived on the third of April’

Year numbers are simply added after the month, as in English:

la 15-an de decembro 1859 ‘on 15th December 1859’

Hours of the day are expressed with je and an ordinal number:

li alvenis je la deka ‘he arrived at ten o’clock’

li alvenis je duono post la dua ‘he arrived at half past two’

li alvenis je la dua kaj tridek ‘he arrived at two–thirty’

li alvenis je dudek antaŭ la tria ‘he arrived at twenty to three’

li alvenis je kvarono post la tria ‘he arrived at quarter past three’

Esperanto uses the 24-hour clock more often than English.

To ask what time it is, or at what time something happens, say:

kioma horo estas? / (informally) kiomas? ‘what time is it?’

je kioma horo li alvenis? ‘at what time did he arrive?’

de

Preposition

means ‘from’ (in space or time). It indicates the starting point of a movement, often metaphorically:

ĉu vi vojaĝas de Parizo? ‘are you travelling from Paris?’

mi ricevis konsilon de mia frato ‘I took advice from my brother’

ŝi kaŝis sin de la ŝtelistoj ‘she hid from the burglars’

li liberiĝos de sia doloro ‘he will be freed from his pain’

oni laboris de la tagiĝo ‘they’ve been working from dawn (on)’

mi kondutos pli bone de nun ‘I will behave better from now on’

ĉu vi loĝas ĉi tie de longa tempo? ‘have you lived here long?’

De also means ‘of’, indicating possession or a similar relationship:

la domo/nazo/filo de mia fratino ‘my sister’s house/nose/son’

la unua tago de via nova vivo ‘the first day of your new life’

teatraĵo de Ŝekspiro ‘a play by Shakespeare’

instruisto de historio ‘a teacher of history’

tapiŝo de malbelega koloro ‘a carpet of a horrible colour’

If a noun denotes an action, it can be followed by de to introduce one of the two main participants of the action – i.e. either the subject or the object of the corresponding verb:

per la helpo de mia amiko ‘with the help of my friend’

la lernado de lingvo ‘the learning of a language’

When de follows -at-, -it-, or -ot-, it means ‘by’ ( fare de):

li estis manĝita de leono ‘he was eaten by a lion’

la planko estas kovrita de polvo ‘the floor is covered in dust’

For clarity, the meaning ‘from’ is sometimes expressed by disde or for de (in space) and by ekde or de post (in time). De post means ‘starting from just after’:

ŝi estis apartigita disde mi ‘she was separated from me’

ili laboras ekde la tagiĝo ‘they work from dawn onwards’

kio okazis de post januaro? ‘what has happened since January?’

When de introduces a subject, it is sometimes extended to fare de:

la lernado fare de mia amiko ‘the learning (done) by my friend’

The construction -e de is very common:

Kardifo estas okcidente de Londono ‘Cardiff is west of London’

kvardek dolaroj inkluzive de manĝoj ‘$40 including meals’

dek

Number

des

Adverb

dis-

Prefix

forms words denoting dispersal:

fali ‘to fall’

disfali ‘to fall apart’

sendi ‘to send’

dissendi ‘to broadcast, to disseminate’

do

Adverb

means ‘so’ when drawing a conclusion:

mi finu do per citaĵo ‘so let me conclude with a quotation’

kiel stranga do estas la mondo! ‘how strange the world is, then!’

du

Number

dum

Conjunction, Preposition

means ‘during’:

mi dormis, dum vi manĝis ‘I slept while you were eating’

ŝi aktoris dum multaj jaroj ‘she was an actor for many years’

-e

Ending

is the ending for an adverb. Just as adjectives describe nouns, so adverbs describe verbs, adjectives, and other adverbs. Adverbs denote the way in which something occurs or the extent to which something is true. In English, most adverbs end in ‘-ly’.

Here are some typical adverbs in use:

ili laboris energie ‘they worked energetically’

mi kutime manĝas rapide ‘I usually eat quickly’

la supo estas iomete tro malvarma ‘the soup is slightly too cold’

ĝi estis ĝuste antaŭ mia nazo ‘it was right in front of my nose’

ŝi lernis entute nenion ‘she learned absolutely nothing’

Prepositions can be converted to adverbs by adding -e:

oni manĝas ekster la kafejo ‘people are eating outside the café’

ili iris eksteren por manĝi ‘they’ve gone outside to eat’

ni dormis anstataŭe ‘we slept instead’

Esperanto often uses adverbs to express time and place, where English requires a longer phrase:

nokte ‘at night’, ĵaŭde ‘on Thursdays’, hejme ‘at home’

Words in -ant-, -int-, -ont-, -at-, -it-, and -ot- can become adverbs:

legante la afiŝon, la virino ridetis

‘while reading the poster, the woman smiled’

This is slightly different from:

la virino leganta la afiŝon ridetis

‘the woman (who happened to be) reading the poster smiled’

Adverbs can comment on a whole sentence:

evidente ni sukcesos ‘obviously we will succeed’

(not: ‘we will succeed in an obvious way’)

Adverbs are used instead of adjectives in indirect descriptions ( -a) of clauses and infinitives ( -i):

estas bone, ke vi fidas min ‘it’s good that you trust me’

naĝi estas sanige ‘swimming is healthy’

Certain particles (hodiaŭ, ja, tuj, kiam, etc) are used as adverbs.

Adverbs of quantity (sufiĉe, multe, etc) can be used like nouns.

-ebl-

Suffix

is equivalent to ‘-able’ or ‘-ible’ in English:

vidi ‘to see’

nevidebla ‘invisible’

kompreni ‘to understand’

kompreneble ‘of course’

-ec-

Suffix

is equivalent to ‘-ness’ in English:

stranga ‘strange’

strangeco ‘strangeness’

rapida ‘rapid, quick’

rapideco ‘rapidity, speed’

amiko ‘friend’

amikeco ‘friendship’

It also forms adjectives equivalent to words ending in ‘-like’ or ‘-ish’ in English:

infano ‘child’

infaneca ‘childlike, childish’

sola ‘alone’

soleca ‘lonely'

Adverb

means ‘even’. It usually comes just before what it emphasizes:

mi havas eĉ novan skribilon ‘I’ve even got a new pen’

eĉ ne unu vorton ŝi diris ‘she didn’t say a single word’

-eg-

Suffix

forms words for larger variations on a theme ( -et-):

varma ‘warm’

varmega ‘hot’

pluvi ‘to be bucketing down’

-ej-

Suffix

forms words for places where something happens or belongs:

manĝi ‘to eat’

manĝejo ‘restaurant, canteen’

kafo ‘coffee’

kafejo ‘café’

ek-

Prefix

forms words for the starts of actions, often sudden ones:

ridi ‘to laugh’

ekridi ‘to burst out laughing’

sidi ‘to be sitting’

eksidi ‘to sit down’

eks-

Prefix

is equivalent to ‘ex-’ or ‘former’ in English:

futbalisto ‘footballer’

eksfutbalisto ‘ex-footballer’

ekster

Preposition

means ‘outside’ (as a preposition):

li atendis ekster sia domo ‘he waited outside his house’

tio estas ekster miaj scioj ‘that is outside my knowledge’

el

Preposition

means ‘out of’. It indicates where something came from, or what it is made of:

kato saltis el la skatolo ‘a cat jumped out of the box’

el kiu lando vi venas? ‘which country do you come from?’

oni tradukis ĝin el la rusa ‘it was translated from Russian’

mia domo estas farita el brikoj ‘my house is made of bricks’

jaro konsistas el sezonoj ‘a year is made up of seasons’

la plej utila el ĉiuj vortoj ‘the most useful word of all’

Like many other prepositions, el- is also used as a prefix:

li elgrimpis el la rivero ‘he climbed out of the river’

But el- sometimes has a special sense of thoroughness:

mia fratino eltrinkis sian bieron ‘my sister finished her beer’

la motoro estas eluzita ‘the engine is worn out (all used up)’

-em-

Suffix

forms words for characteristic tendencies:

paroli ‘to talk’

parolema ‘talkative’

en

Preposition

means ‘in’ (in space or time, or in a certain state):

via komputilo estas en mia aŭto ‘your computer is in my car’

en la somero de 1976 ‘in the summer of 1976’

ĉu ni estas en danĝero? ‘are we in danger?’

teksto en nekonata lingvo ‘a text in an unknown language’

-end-

Suffix

forms words for things that need to be done:

respondi ‘to reply’

respondenda ‘needing a reply’

-er-

Suffix

forms words for the small components of something larger:

sablo ‘sand’

sablero ‘grain of sand’

fajro ‘fire’

fajrero ‘spark’

-estr-

Suffix

forms words for people in charge:

lernejo ‘school’

lernejestro ‘headteacher’

-et-

Suffix

forms words for smaller variations on a theme ( -eg-):

varma ‘warm’

varmeta ‘lukewarm’

ŝtrumpo ‘stocking’

ŝtrumpeto ‘sock’

iom ‘somewhat’

iomete ‘slightly’

fare de

Preposition

means ‘by’, introducing the person who did something. De on its own can have this meaning, too. Some speakers prefer to use far:

libroj verkitaj de Claude Piron ‘books written by Claude Piron’

traduko de Hamleto fare de Zamenhof / far Zamenhof ‘a translation of Hamlet by Zamenhof’

fi-

Prefix

forms words for immoral versions of things:

ŝerco ‘joke’

fiŝerco ‘dirty joke’

fama ‘famous’

fifama ‘infamous, notorious’

for

Adverb

means ‘away’:

la akvo fluetis for ‘the water trickled away’

ŝi estis tro for de sia hejmo ‘she was too far from her home’

for la manojn! ‘hands off!’

ge-

Prefix

forms words for both sexes together:

fianĉo ‘fiancé’

fianĉino ‘fiancée’

gefianĉoj ‘engaged couple’

patro ‘father’

patrino ‘mother’

gepatroj ‘parents’

gepatro ‘parent’

gepatra lingvo ‘first language, mother tongue’

ĝi

Pronoun

means ‘it’, referring to an inanimate object or to an animal whose sex is irrelevant. It forms ĝin and ĝia, which behave like min and mia ( mi). When ‘it’ and ‘its’ refer to the subject of the current verb, si, sin, and sia are used instead ( si).

ĝis

Conjunction, Preposition

means ‘until’, ‘as far as’ (in space or time). It indicates movement that reaches its target:

la pluvo daŭris ĝis merkredo ‘the rain lasted until Wednesday’

ŝi laboris, ĝis ŝi endormiĝis ‘she worked until she fell asleep’

ili promenis ĝis la arbaro ‘they walked as far as the forest’

la prezo altiĝis ĝis kvindek pundoj ‘the price rose to fifty pounds’

Ĝis can mean ‘by’ when stating a deadline:

mi devas finlegi ĝin ĝis lundo ‘I must finish reading it by Monday’

hieraŭ

Adverb

means ‘yesterday’:

la suno brilis hieraŭ ‘the sun was shining yesterday’

… sed ne antaŭhieraŭ ‘… but not the day before yesterday’

hodiaŭ

Adverb

means ‘today’:

hodiaŭ mi deziras butikumi ‘today I want to go shopping’

la hodiaŭa prezento nuliĝis ‘today’s performance is cancelled’

-i

Ending

forms the neutral form of verbs, known as the infinitive:

mi kuiras ‘I am cooking’

kuiri ‘to cook’

Infinitives behave like verbs. For example, they can have objects:

mi kuiras omleton por vi ‘I cook an omelette for you’

kuiri omleton por vi ‘to cook an omelette for you’

But they can also be used as if they were nouns:

rapide kuiri omleton estas utila kapablo

‘to cook an omelette quickly is a useful skill’

ĉu vi povus kuiri omleton por mi?

‘could you cook an omelette for me?’

vi ŝajnas kuiri omleton

‘could you cook an omelette for me?’

They are often a convenient way of abbreviating a ke-clause:

mi vidas vin kuiri omleton ‘I see you cooking an omelette’

    (= mi vidas, ke vi kuiras omleton)

Infinitives occur after certain prepositions – most often after por ‘in order to’, anstataŭ ‘instead of’, antaŭ ol ‘before’, krom ‘in addition to, except for’, and sen ‘without’:

li foriris por kuiri omleton ‘he went off to cook an omelette’

anstataŭ labori ili endormiĝis ‘instead of working, they dozed off’

li legis antaŭ ol endormiĝi ‘he read before going to sleep’

ŝi forkuris sen helpi nin ‘she ran off without helping us’

Because infinitives are fundamentally verbs, they are normally described with adverbs ( -e), not adjectives ( -a):

moki leonon estas danĝere ‘making fun of a lion is dangerous’

mi trovis necese ekparoli! ‘I just had to speak!’

-i-

Suffix

ia

Correlative

means ‘some kind of’. If the noun has the endings -j or -n, then ia does too:

ĉu okazis ia eraro? ‘has there been a mistake of some kind?’

ŝi rifuzis ian ajn konsilon ‘she refused any sort of advice’

ial

Correlative

means ‘for some unspecified reason’:

oni ial ne komprenas ‘people don’t understand for some reason’

iam

Correlative

means ‘at some unspecified time’:

mi renkontis ŝin iam antaŭe ‘I met her at some point in the past’

iam estis sorĉistino ‘once upon a time there was a witch’

-id-

Suffix

forms words for offspring:

kato ‘cat’

katido ‘kitten’

reĝo ‘king’’

reĝido ‘prince’

ie

Correlative

means ‘somewhere’. If -n is added, it means ‘to somewhere’:

ŝi lasis la sakojn ie ekstere ‘she left the bags somewhere outside’

la libroj povas iri ien ajn ‘the books can go anywhere (you want)’

iel

Correlative

means ‘somehow’:

oni iel rompis la seĝon ‘the chair had somehow been broken’

ies

Correlative

means ‘someone’s’. It always refers to a person, not a thing:

li trovis ies telefonon ‘he found somebody’s phone’

-ig-

Suffix

forms words for actions that cause the state of something to change, or that cause another action to happen. The word to which -ig- is added denotes the resulting state or action:

simpla ‘simple’

simpligi la taskon ‘to simplify the task’

 

simpligo ‘a simplification’

edzo ‘husband’

ŝi edzigis lin ‘she married him’

stari ‘to stand’

li starigis min ‘he made me stand up’

bruli ‘to be burning’

mi bruligas la libron ‘I burn the book’

scii ‘to know’

vi sciigas min pri ĝi ‘you inform me of it’

 

vi sciigas ĝin al mi ‘you tell it to me’

en dormo ‘in sleep’

ĝi endormigis min ‘it sent me to sleep’

-iĝ-

Suffix

conveys the idea of one thing becoming another:

ruĝa ‘red’

ŝi ruĝiĝis ‘she turned red, she blushed’

pli bona ‘better’

la vetero pliboniĝis ‘the weather improved’

 

vera pliboniĝo ‘a real improvement’

edzo ‘husband’

li edziĝos hodiaŭ ‘he’s getting married today’

el lito ‘out of bed’

mi ellitiĝis frue ‘I got up early’

It’s also used to turn a verb that implies the existence of a direct object ( -n) into a verb of similar meaning that doesn’t:

la instruisto komencis la lecionon ‘the teacher began the lesson’

la leciono komenciĝis ‘the lesson began’

mi malfermis la pordon ‘I opened the door’

la pordo malfermiĝis aŭtomate ‘the door opened automatically’

-il-

Suffix

forms words for tools and implements:

tranĉi ‘to cut’

tranĉilo ‘knife’

muziko ‘music’

muzikilo ‘musical instrument’

ili

Pronoun

means ‘they’. It forms ilin and ilia, which behave like min and mia (( mi). When ‘they’, ‘them’, ‘their’, and ‘theirs’ refer to the subject of the current verb, si, sin, and sia are used instead (( si).

-in-

Suffix

forms words for female equivalents of things:

kelnero ‘waiter (male or female)’

kelnerino ‘waitress’

knabo ‘boy’

knabino ‘girl’

The vast majority of nouns are neutral like kelnero, but there are a small number like knabo that are male unless you add -in-.:

-ind-

Suffix

forms words for things that are worth doing:

legi ‘to read’

leginda libro ‘a book worth reading’

vidi ‘to see’

vidi la vidindaĵojn ‘to see the sights’

-ing-

Suffix

forms words for holders that accept one end of something:

fingro ‘finger’

fingringo ‘thimble’

-int-

Suffix

forms adjectives equivalent to the past tense of a verb, or to ‘having -ed’ in English. Words ending in -into denote people:

pasi ‘to pass’

en la pasinta monato ‘last month’

dormi ‘to sleep’

dorminte mi ellitiĝis ‘having slept, I got up’

prezidi ‘to preside’

prezidinto ‘ex-president’

inter

Preposition

means ‘between’ (two things) or ‘among’ (several):

inter la parko kaj la rivero ‘between the park and the river’

inter la naŭa kaj la dek-unua ‘between nine and eleven o’clock’

vi estas inter amikoj ĉi tie ‘you are among friends here’

io

Correlative

means ‘something’. It can accept the ending -n:

ni vidis ion tre strangan ‘we saw something very strange’

ĉu vi aĉetis ion tie? ‘did you buy anything there?’

iom

Correlative

means ‘some unspecified amount’ or ‘to some extent’:

iom da polvo falis de la plafono ‘some dust fell from the ceiling’

iliaj voĉoj estas iom mallaŭtaj ‘their voices are rather quiet’

-is

Ending

forms the past tense of verbs:

kuiri ‘to cook’

mi kuiris ‘I cooked, I was cooking, I have cooked, I had cooked’

To clarify the idea of ‘have cooked’, jam is often added:

mi legis la libron ‘I read the book, I was reading the book’

mi jam legis la libron ‘I have read the book, I had read the book’

-ism-

Suffix

is equivalent to ‘-ism’ in English. It forms words for beliefs, etc:

patrioto ‘patriot’

patriotismo ‘patriotism’

ĵurnalo ‘newspaper’

ĵurnalismo ‘journalism’

-ist-

Suffix

is equivalent to ‘-ist’ in English. It forms words for people who often do a certain thing, not necessarily for a living:

bicikli ‘to cycle’

biciklisto ‘cyclist’

kuraci ‘to give medical treatment’

kuracisto ‘medical doctor’

-it-

Suffix

forms passive adjectives (e.g. ‘created’) from verbs. The adjectives imply that the action is completed, rather than ongoing ( -at-). Words ending in -ito normally denote people, not things:

konstrui ‘to build’

konstruita lingvo ‘a constructed language’

kapti ‘to capture’

kaptito ‘a captive’

iu

Suffix

introduces a noun and means ‘some’ in the sense of one or more unspecified examples of a thing. If the noun is omitted and not implied by the context, it is assumed to be persono, so that iu effectively means ‘someone’. If the noun has the endings -j or -n, then iu does too:

mi legis tion en iu libro ‘I read that in some book (or other)’

iun tagon mia princo venos ‘some day my prince will come’

ili faris iujn ekzercojn ‘they did some exercises’

iu diris al mi, ke vi edziniĝis ‘someone told me you’d got married’

-j

Ending

is the plural ending. It is used with nouns (-oj, -ojn), adjectives (-aj, -ajn), and correlatives in -a and -u (tiaj, kiujn, etc).

Adjectives and correlatives take -j if they describe a plural noun:

tiuj strangaj ŝuoj, kiujn vi aĉetis ‘those strange shoes you bought’

Special cases:

la longa kaj mallonga nomoj ‘the long and short names’

    (= just two names: the long one and the short one)

la longaj kaj mallongaj nomoj ‘the long and short names’

    (= several names: some long ones and some short ones)

longaj nomo kaj titolo ‘the long and short names’

    (both the name and the title are long)

longa nomo kaj titolo ‘the long name and title’

    (the name is long, but the title’s length is not described)

ja

Adverb

means ‘indeed’:

vi aspektas ja ridinde ‘you certainly do look ridiculous’

mi ja ne povis eviti diri tion ‘I really couldn’t avoid saying that’ jes ja! ‘yes indeed!’

jam

Adverb

means ‘already’:

mi jam demandis kvarfoje ‘I’ve asked four times already’

je

Preposition

is a preposition of vague meaning. It’s better to use a more precise preposition if a suitable one exists, but je is common in certain types of expression.

Je can introduce a point in time, including times of the day:

ili foriris je tagmezo ‘they left at midday’

ŝi vekiĝis je la sepa kaj duono ‘she woke up at seven–thirty’

ĝis revido je la fino! ‘see you at the finish!’

It can add a measurement to a description:

la muro estas alta je kvar metroj ‘the wall is four metres high’

It can introduce a targeted part of the body:

mi kaptis lin je la brako ‘I caught him by the arm (= his arm)’

    (but: mi kaptis lin per la brako ‘I caught him with my arm’)

And it can introduce various other things that are present or absent in metaphorical ways:

ĉu vi kredas je fantomoj? ‘do you believe in ghosts?’

mi suferas je klostrofobio ‘I suffer from claustrophobia’

ŝi sopiras je siaj gepatroj ‘she longs for her parents’

la montoj estas riĉaj je oro ‘the mountains are rich in gold’

je nia surprizo neĝis ‘to our surprise it was snowing’

The use of je is similar in many ways to the use of -n.

jen

Adverb

draws attention to the presence of something:

jen venas via trajno ‘here comes your train’

jen tre bona demando ‘that’s a very good question’

ha, jen vi! ‘ah, there you are!’

Jen … jen indicates alternating possibilities:

la lumo estas jen ruĝa, jen verda ‘the light is now red, now green’

jen li ridetis, jen li koleregis ‘at times he would smile, and at times he would be furious’

jes

Interjection

means ‘yes’:

Ĉu vi bone fartas? – Jes, dankon. ‘Are you well? – Yes, thanks.’

Ĉu vi ne vidis? – Jes. ‘Didn’t you see? – Yes.’

    (this jes is not clear: it could mean ‘Yes, I did’ or ‘Yes, I didn’t’)

ju … des

Adverb

means ‘the … the’ when expressing how two things change in relation to each other:

ju malpli oni laboras, des pli oni enuas ‘the less you work, the more bored you become’

ju pli da bruo, des malpli da ĝuo ‘the more noise (there is), the less pleasure (we have)’

ju … des

Adverb

Des can stand alone if the ju part is obvious in a given situation:

[ju malpli vi prenos,] des pli [restos] por ni!

(the less you take,) all the more (will be left) for us!

ĵus

Adverb

means ‘just’ in the sense of ‘extremely recently’:

mi ĵus legis vian retmesaĝon ‘I’ve just read your email’

kaj

Conjunction

means ‘and’. Kaj … kaj means ‘both … and’:

majo kaj junio estas monatoj ‘May and June are months’

ĝi estas kaj komforta kaj pura ‘it is both comfortable and clean’

ke

Conjunction

means ‘that’, introducing a clause:

mi esperas, ke vi komprenos ‘I hope (that) you will understand’

ŝi sidiĝis pro tio, ke ŝi povis ‘she sat down because she could’

ili eliris sen tio, ke iu vidis ‘they went out without anyone seeing’

parolu laŭte, por ke mi aŭdu ‘speak loudly so that I can hear’

dankon, ke vi distris nin ‘thank you for entertaining us’

li estis tiel laca, ke li endormiĝis ‘he was so tired he fell asleep’

jen la unua fojo, ke mi provis ‘this is the first time I’ve tried’

Ke is often used to report what someone said or thought, without directly quoting them. In such cases, unlike in English, the verb in the ke-clause is the same as it would have been in a direct quote:

mi timis, ke pluvas ‘I feared it was raining (as I spoke)’

mi timis, ke pluvis ‘I feared it had rained (earlier)’

mi timis, ke pluvos ‘I feared it would rain (later)’

    (I thought: ‘it’s raining’, ‘it has rained’, ‘it’s going to rain’)

A ke-clause can be described with an adverb ( -e):

estas bone, ke oni trovis ŝin ‘it’s good that she was found’

‘That’ in English is sometimes equivalent to ‘which’ or ‘who’ (as in ‘the man that I met’), and the Esperanto equivalent is then kiu.

kia

Correlative

introduces a noun and asks ‘what kind of?’. If the noun has the endings -j or -n, then kia does too:

kiajn bombonojn vi ŝatas? ‘what kind of sweets do you like?’

It can also introduce a clause that describes the preceding word, which is itself often introduced by tia ‘such’:

ŝi aŭdis tian muzikon, kian ŝi abomenis

‘she could hear music of a type she hated’

If what follows is not a full clause, it is better to use kiel:

li ludas instrumentojn kiel la akordiono kaj la sakŝalmo

‘he plays such instruments as the accordion and the bagpipes’

Kia is used in exclamations:

kia koincido! what a coincidence!

kial

Correlative

asks ‘why?’:

kial vi ridas? ‘why are you laughing?’

mi ne scias, kial mi diris tion ‘I don’t know why I said that’

The derived noun kialo means ‘reason’:

ĝi rompiĝis sen evidenta kialo it broke for no apparent reason

kiam

Correlative

asks ‘when?’:

kiam la pluvo ĉesos? ‘when will the rain stop?’

diru al mi, kiam vi naskiĝis ‘tell me when you were born’

It can also introduce a descriptive clause:

li ŝokiĝis, kiam li eltrovis ‘he was shocked when he found out’

vespere, post kiam vi foriris ‘in the evening, after you had gone’

kie

Correlative

asks ‘where?’ If -n is added, it asks ‘where to?’:

kie dormis via patro? ‘where did your father sleep?’

ni ne scias, kien ni iras ‘we don’t know where we’re going (to)’

It can also introduce a descriptive clause:

la lernejo, kie ŝi studis, ne plu ekzistas

‘the school where she studied no longer exists’

mi serĉas la ĉambron, el kie venas la muziko

‘I’m looking for the room that the music’s coming from’

kiel

Correlative

asks ‘how?’:

kiel oni literumas vian nomon? ‘how do you spell your name?’

ŝi klarigis, kiel ŝi alvenis ‘she explained how she had arrived’

kiel longe daŭras la filmo? ‘how long does the film last?’

It can also introduce a descriptive clause:

li kondutas, kiel ajn plaĉas al li ‘he behaves however he likes’

mi estas, kiel oni diras, nur homo ‘I am, as they say, only human’

Kiel is used to draw comparisons:

ŝi estas tiel alta kiel ŝia avo ‘she is as tall as her grandfather’

urboj kiel Moskvo kaj Venecio ‘cities like Moscow and Venice’

When kiel compares something to the direct object of the verb, -n is added to the other item too:

vi aspektas kiel mia avino ‘you look like my grandmother’

ni elektis ŝin kiel kasiston ‘we chose her to be treasurer’

mi uzis krajonon kiel liniilon ‘I used a pencil as a ruler’

Kiel is used in exclamations:

kiel mirinde! ‘how amazing!’

kies

Correlative

introduces a noun and asks ‘whose?’, referring to a person:

kies vico estas? ‘whose turn is it?’

li sciis, kies monujon li trovis ‘he knew whose wallet he’d found’

It can also introduce a clause that describes the preceding word, and then it can refer to either a person or a thing:

virino, kies aŭto paneis ‘a woman whose car has broken down’

filmo, kies nomon mi forgesis ‘a film whose name I’ve forgotten’

kio

Correlative

stands alone and asks ‘what?’. It can accept the ending -n:

kion vi faras ĉi tie? ‘what are you doing here?’

ŝi demandis, kio okazas ‘she asked what was happening’

It can also introduce a clause that describes either another correlative in -o, or the whole of the preceding sentence:

mi scias nenion, kio utilas ‘I know nothing that is useful’

li trovis tion, kion li serĉis ‘he’s found what he was looking for’

    tion can also be omitted: li trovis, kion li serĉis

ni havas tempon, kio estas bona ‘we have time, which is good’

    (… tempon, kiu estas bona would make the time itself good)

kiom

Correlative

asks ‘how much?’ or ‘how many?’:

kiom kostas glaciaĵo? ‘how much does an ice cream cost?’

kiom da ŝuoj vi kunportis? ‘how many shoes have you brought?’

mi scias, kiom vi deziras katon ‘I know how much you want a cat’

It can also introduce a descriptive clause:

prenu tiom, kiom vi volas! ‘take as much as you want!’

ŝi ankoraŭ vivas, kiom mi scias ‘she’s still alive, as far as I know’

kiu

Correlative

introduces a noun and asks ‘which?’. If the noun has the endings -j or -n, then kiu does too:

kiun koloron vi preferas? ‘which/what colour do you prefer?’

The noun can be omitted:

kiun vi preferas? ‘which (one) do you prefer?’

kiujn ŝi aĉetis? ‘which (ones) did she buy?’

The noun can be omitted:

If the noun is omitted and not implied by the context, it is assumed to be persono, so that kiu effectively asks ‘who?’:

al kiu ili parolis? ‘who were they talking to?’

kiun li renkontis? ‘who(m) did he meet?’

mi ne scias, kiu vi estas ‘I don’t know who you are’

The noun can be omitted:

Kiu is also used to introduce a clause that describes the preceding word. It can then be translated as ‘who’ or ‘which’ or ‘that’ (but don’t confuse it with ke):

la virino, kiun vi renkontis, estis mia patrino

‘the woman who/that you met was my mother’

la trajno, en kiu mi vojaĝis ĉi tien, estis ege malvarma

‘the train in which I travelled here was extremely cold’’

kontraŭ

Preposition

means ‘against’ or ‘facing’ or ‘in exchange for’:

en la batalo kontraŭ la maljusto ‘in the fight against injustice’

ŝi naĝis kontraŭ la fluo ‘she was swimming against the current’

ni sidis kontraŭ la enirejo ‘we sat facing the entrance’

ni turniĝis kontraŭ la enirejon ‘we turned to face the entrance’

interŝanĝi oron kontraŭ arĝento ‘to exchange gold for silver’

krom

Preposition

means ‘with the exception of’ or ‘in addition to’:

ĉiuj ĉeestis krom vi ‘everyone was there except you’

neniu ĉeestis krom mi ‘nobody but me was there’

vi faras nenion krom plendi ‘you do nothing but complain’

krom tio mi perdis mian bileton ‘what’s more, I’ve lost my ticket’

aliaj ĉeestis krom mi ‘others were there as well as me’

kun

Preposition

means ‘with’. It introduces a person or thing that accompanies, literally or metaphorically:

venu naĝi kun ni! ‘come swimming with us!’

li trinkis kafon kun sukero ‘he drank coffee with sugar’

mi batalas kun la instancoj ‘I am battling with the authorities’

ŝi respondis kun ĝojo ‘she replied with delight’

kaj kun tiuj vortoj li mortis ‘and with those words he died’

ĝi resaniĝos kun la tempo ‘it will get better again in time’

‘With’ in the sense of ‘by means of’ is per.

kvankam

Conjunction

means ‘although’:

li provis helpi, kvankam li vere ne komprenis

‘he tried to help, although he really didn’t understand’

kvar

Number

kvin

Number

kvazaŭ

Adverb, Conjunction

means ‘sort of’ or ‘as it were’:

la folioj kvazaŭ dancis ‘the leaves were sort of dancing’

It can also introduce a clause, and then it means ‘as if’. The verb in the clause it introduces usually has the ending -us, to emphasize that it denotes an imaginary occurrence:

mi sentas min, kvazaŭ mi falus ‘feel as though I’m falling’

la

Adverb, Conjunction

means ‘the’. It precedes a noun and tells the listener that they are already aware of the thing that the noun refers to. The speaker has mentioned that thing before, or is identifying it right now, or doesn’t need to because it’s obvious or general knowledge:

Li aĉetis libron. La libro estis interesa.

‘He bought a book. The book was interesting.’

Li aĉetis libron. La paĝoj estis flavaj.

‘He bought a book. The pages (of the book) were yellow.’

Li aĉetis la libron Faktoj kaj fantazioj.

‘He bought the book (called) Facts and Fantasies.’’

La muziko estas tro laŭta.

‘The music (where we are now) is too loud.’

La steloj estas tre malproksimaj.

‘The stars (which everyone is aware of) are very distant.’

La is omitted if the noun is already introduced by a possessive (mia, etc), or a correlative in -a, -es, or -u (kia, ties, neniu, etc), or the word ambaŭ. However, la can be used before a possessive when the noun is omitted ( mi).

With a singular noun, if the speaker omits la – and does not substitute one of the words listed in the previous paragraph – then the meaning is ‘a’ or ‘an’:

la viro aĉetis libron ‘the man bought a book’

la viro aĉetis tiun libron ‘the man bought that book’

La is often used in place of a possessive, especially when talking about clothes, family relations, and parts of the body:

ŝi skuis la kapon ‘she shook her head’

La is used to introduce adjectives that denote language names and hours of the day ( -a).

It can be used to refer generically to a whole class of items, but it can equally well be omitted. The difference between singular and plural is also largely redundant in such cases:

hundo estas mamulo ‘a dog is a mammal’

hundoj estas mamuloj ‘dogs are mammals’

la hundo estas mamulo ‘the dog is a mammal’

la hundoj estas mamuloj ‘(the) dogs are mammals’

La is not used before names of specific people and places, except where the name is just an ordinary word used as a name, or where a description has been added to single out a particular owner of the name:

Atlantiko estas oceano ‘the Atlantic is an ocean’

la Norda Poluso estas malvarma ‘the North Pole is cold’

ŝi sonĝis pri la antikva Romo ‘she dreamed of ancient Rome’

Names of fields of study such as matematiko and geologio do not normally require la either, unless a description is added:

la geografio de Varsovio ‘the geography of Warsaw’

In songs and poems, la can be shortened to l’, especially when the preceding word is a preposition that ends in a vowel:

la nomoj de l’ homoj ‘the names of the people’

laŭ

Preposition

means ‘along’ or ‘according to’:

mi promenis laŭ la marbordo ‘I walked along the coast’

la ĉareto ruliĝis laŭ la strato ‘the trolley rolled down the street’

ili kuris supren laŭ la ŝtuparo ‘they ran up the stairs’

ŝi naĝis laŭ la fluo ‘she swam with the current’

li agis laŭ viaj konsiloj ‘he acted in accordance with your advice’

tio ne estas laŭ mia gusto ‘that’s not to my taste’

vi rekonos min laŭ la ĉapelo ‘you’ll recognize me by my hat’

laŭ mia opinio / laŭ mi ‘in my opinion’

laŭdire ‘allegedly, according to what people are saying’

li

Pronoun

means ‘he’ or ‘him’. It forms lin and lia, which behave like min and mia ( mi). When ‘he’, ‘him’, and ‘his’ refer to the subject of the current verb, si, sin, and sia are used instead ( si).

Traditionally, li was also used to denote a person whose gender was unknown or irrelevant. Many speakers now regard this as sexist and prefer to use other expressions (such as tiu or li aŭ ŝi).

mal

Prefix

forms opposites, like ‘un-’ in English:

longa ‘long’

mallonga ‘short’

ŝlosi ‘to lock’

malŝlosi ‘to unlock’

amiko ‘friend’

malamiko ‘enemy’

supre ‘at the top’

malsupre ‘at the bottom’

malgraŭ

Preposition

means ‘despite’:

mi eliros malgraŭ la vetero ‘I will go out in spite of the weather’

malgraŭ ĉio, kio fuŝiĝis ‘despite everything that went wrong’

mem

Preposition

means ‘-self’ or ‘-selves’. It emphasizes the preceding word:

la reĝino mem ĉeestis ‘the queen herself was there’

mi mem konstruis mian domon ‘I built my house myself’

ili batalas kontraŭ si mem ‘they are fighting against themselves’

Mem is also used as a prefix with a similar meaning:

ŝi estas memlerninto ‘she’s self-taught’

memstaraj organizaĵoj ‘standalone organizations’

mi

Pronoun

means ‘I’ or ‘me’. In certain situations ( -n), it becomes min:

mi vidas min en la spegulo ‘I see myself in the mirror’

Adding the ending -a produces mia ‘my’:

miaj fingroj doloras ‘my fingers hurt’

As with other adjectives ( -a), the noun that mia describes can be omitted:

jen via biciklo, kaj jen mia ‘there’s your bicycle, and here’s mine’

Mia can also be used in indirect descriptions:

tiu domo estas mia ‘that house is mine’

La can be added before mia to show that a noun has been omitted:

tiu domo estas [la] mia ‘that house is mine (my one)’

mil

Number

minus

Conjunction

means ‘minus’:

vi ŝuldas al mi kvindek eŭrojn minus la ok, kiujn vi antaŭpagis

‘you owe me fifty euros less the eight that you paid in advance’

mis

Prefix

is equivalent to ‘mis-’ in English:

kompreni ‘to understand’

miskompreni ‘to misunderstand’

morgaŭ

Adverb

means ‘tomorrow’:

eble mi faros tion morgaŭ ‘maybe I’ll do that tomorrow’

… aŭ postmorgaŭ ‘… or the day after tomorrow’

-n

Ending

is the accusative ending. It is added to nouns (-on, -ojn), pronouns (min, vin, etc), adjectives (-an, -ajn), and correlatives in -a, -o, -u (ian, ĉion, neniun, etc) that are the direct object of a verb:

mi amas vin ‘I love you’

kion li faras? ‘what is he doing?’

ni spektis tri bonajn filmojn ‘we watched three good films’

Since the subject, verb, and object are easy to distinguish by their endings, word order in Esperanto is more varied than in English:

vin mi amas ‘I love you’, ‘it’s you that I love’

restis nenio ‘nothing was left’, ‘there was nothing left’

Nonetheless, the most usual order is subject–verb–object.

-n occurs in exclamations that wish someone something, where mi deziras (or donas) al vi is usually taken for granted:

saluton! ‘hello!’

ĝojan datrevenon! ‘happy anniversary!’

multan dankon pro via helpo! ‘many thanks for your help!’

-n is also found in expressions of measurement:

vi dormis naŭ horojn ‘you were asleep for nine hours’

la libro kostas dek eŭrojn ‘the book costs ten euros’

la muro estas kvar metrojn alta ‘the wall is four metres high’

Like je, it can also indicate a point in time:

tiun fojon ni perdiĝis ‘on that occasion we got lost’

With days of the week, -n denotes one particular day as a point in time, while -e conveys the more general idea of all such days:

mi alvenos vendredon ‘I will arrive on Friday’

mi laboras vendrede ‘I work on Fridays’

Dates and times are both expressed with ordinal numbers, but -n is only used with dates. With times, je is used instead:

mi alvenos la kvinan ‘I will arrive on the fifth (of the month)’

mi alvenos je la kvina ‘I will arrive at five o’clock’

After en, sub, sur, and sometimes other spatial prepositions, -n indicates movement into a place or a new state:

la infanoj saltas sur la lito ‘the children are jumping on the bed’

la infanoj saltas sur la liton ‘the children jump onto the bed’

la infanoj saltas de [sur] la lito ‘the children jump off the bed’

 

li biciklis en la urbon ‘he cycled into town’

ŝi metis manon antaŭ sin ‘she put a hand out in front of herself’

ili naĝis trans la riveron ‘they swam across the river’

 

la diskuto falis en konfuzon ‘the discussion fell into confusion’

sorĉisto ŝanĝis min en ranon ‘a wizard has turned me into a frog’

This movement sense of -n also appears on adverbs of place (-e) and on the correlatives in -e:

kien vi iras? ‘where are you going (to)?’

mi biciklas hejmen ‘I’m cycling home’

-n is not used with indirect descriptions ( -a) of direct objects:

mi trovas la vinon bonega ‘I find the wine (to be) excellent’

    (bonega is an indirect description of the object la vinon)

oni elektis lin proparolanto ‘they elected him (to be) spokesman’

    (proparolanto is an indirect description of the object lin)

-n is also not used on the name of a person or thing when the name is the second part of a longer clarifying expression:

mi vizitis la urbon Kembriĝo ‘I visited the city (of) Cambridge’

mi renkontis doktoron Johano ‘I met Doctor John’

But this doesn’t apply when there’s a comma, implying ‘namely’:

mi renkontis doktoron, Johanon ‘I met a doctor, (namely) John’

naŭ

Number

ne

Adverb

means ‘not’, and negates the following word or phrase:

li ne povis dormi ‘he couldn’t sleep’

mi vidis ne ŝin sed vin ‘I didn’t see her, but (I saw) you’

It also serves as a negative answer to a yes/no question:

Ĉu vi komprenas? – Ne. ‘Do you understand? – No.’

And it can be used as a prefix, like ‘un-’ and ‘non-’ in English, to form words that indicate that something is not the case:

ŝi esprimas sin neklare ‘she expresses herself unclearly’

miaj amikoj estas nefumantoj ‘my friends are non-smokers’

nek

Conjunction

means ‘and not’. Nek … nek means ‘neither … nor’:

mi ne vidis lin, nek lian edzinon ‘I saw neither him nor his wife’

mi ne vidis lin, nek lia edzino ‘I didn’t see him, nor did his wife’

nek vi nek mi partoprenos ‘neither you nor I will take part’

nenia

Correlative

means ‘no kind of’. If the noun has the endings -j or -n, then nenia does too:

mi havas nenian ideon ‘I have no idea (of any kind)’

nenial

Correlative

means ‘for no reason’:

nenial mi volus ĉeesti ‘there’s no reason why I’d want to attend’

neniam

Correlative

means ‘never’:

kaj ili neniam revidis lin ‘and they never saw him again’

nenie

Correlative

means ‘nowhere’. If -n is added, it means ‘to nowhere’:

la mapo estis nenie trovebla ‘the map was nowhere to be found’

ĉi tiu trajno iros nenien ‘this train won’t be going anywhere’

neniel

Correlative

means ‘in no way’:

mi neniel povis helpi ŝin ‘there was no way I could help herd’

nenies

Correlative

means ‘nobody’s’. It always refers to a person, not a thing:

Esperanto estas nenies propraĵo ‘Esperanto belongs to no one’

nenio

Correlative

means ‘nothing’. It can accept the ending -n:

ŝi trovis nenion aĉetindan ‘she found nothing worth buying’

neniom

Correlative

means ‘no amount’ or ‘to no extent’:

ili ricevis neniom da mono ‘they received no money’

neniu

Correlative

introduces a noun and means ‘no’. If the noun is omitted and not implied by the context, it is assumed to be persono, so that neniu effectively means ‘nobody’. If the noun has the endings -j or -n, then neniu does too, although the -j ending is rarely necessary:

neniu el la oranĝoj estis freŝa ‘none of the oranges were fresh’

mi renkontis neniun alian survoje ‘I met no one else on the way’

neniu stelo videblas ĉi-nokte ‘no stars are visible tonight’

ni

Pronoun

means ‘we’ or ‘us’, i.e. the speaker and one or more other persons, who may or may not include the listener. It forms nin and nia, which behave like min and mia ( mi).

-nj-

Suffix

forms shorter versions of female names ( -ĉj-). It is usually added to just the first syllable of the name:

Katerino ‘Catherine’

Kanjo ‘Cathy, Kate’

patrino ‘mother’

panjo ‘Mum’

-nul-

Number

( numbers).

numbers

Number

The basic numbers are:

 

nul

 

unu

du

tri

kvar

kvin

 

 

ses

sep

ok

naŭ

dek

 

Numbers from 11 to 99 are formed like this:

11 dek unu

46 kvardek ses

99 naŭdek naŭ

100 is cent. Numbers from 101 to 999 are formed like this:

109 cent naŭ

372 tricent sepdek du

1000 is mil, which is always written as a separate word:

2837 du mil okcent tridek sep

987 654 naŭcent okdek sep mil sescent kvindek kvar

Everyday numbers behave like adjectives:

cent lignaj bretoj ‘a hundred wooden shelves’

But millions and higher numbers are nouns:

miliono da vespoj ‘a million wasps’

tri miliardoj da dolaroj ‘three thousand million dollars’

dek bilionoj da lumjaroj ‘ten million million light years’

1 000 000 000 is miliardo in Esperanto. 1 000 000 000 000 is biliono or, clearer still, mil miliardoj.

For ordinal numbers (‘first’), see -a. See also -obl-, -on-, and -op-.

nun

Adverb

means ‘now’:

nun vi konfuzas min ‘now you’re confusing me’

nur

Adverb

means ‘only’. It usually comes just before whatever it emphasizes:

ni havas nur du horojn ‘we’ve only got two hours’

Esperanto estas ne nur lingvo ‘Esperanto is not just a language’

mia avo nur plendas ‘all my grandfather does is complain’

-o

Ending

is the ending for a noun. Nouns are words for tangible ‘things’ such as people, animals, and inanimate objects – and for more abstract ideas that we talk about as if they were things. Nouns represent the participants in the action of a verb.

Here are some typical nouns:

broso ‘brush’, domo ‘house’, fratino ‘sister’, muso ‘mouse’, lingvo ‘language’, tago ‘day’, naĝado ‘swimming’, beleco ‘beauty’

Plurals are formed by adding -j after the -o:

brosoj ‘brushes’, semajnoj ‘weeks’

In certain situations (>( -n), we add -n after the -o or -oj:

mi havas du fratinojn ‘I have two sisters’

la muso kuris en la domon ‘the mouse ran into the house’

In songs and poems, when -o is not followed by -j or -n, it is sometimes omitted to help the rhythm. In writing, an apostrophe () appears instead. The preceding syllable remains stressed:

tra la tuta semajn’ ‘for the whole week’

Many names of people and places have an Esperanto form ending in -o (Petro, Glasgovo), to which -n can be added. It’s equally valid to use names from other languages without changing them (Peter, Glasgow), and then -n is not usually added.

Nouns are typically used:

       as the subject – mia fratino ‘my sister’ …

       as the direct object – … lernis lingvon ‘was learning a language’

       in other -n scenarios – la tutan semajnon ‘the whole week’

       after a preposition – en la domon ‘into the house’

       to show who you are talking to – vidu, fratino ‘look, sister’

The following words can behave somewhat like nouns:

       pronouns – mi, vi, etc

       correlatives in -o and -u - kio, tiu, etc

       numbers – unu, du, etc, and ambaŭ

       adverbs and particles of quantity – sufiĉe, multe, pli, etc

       adjectives describing an omitted noun – la angla etc

       infinitives – naĝi, etc

-o can be added to many particles to form nouns:

       antaŭ ‘in front of’, la antaŭo ‘the front’

       kial ‘why’, la kialo ‘the reason’

       cent ‘hundred’, centoj ‘hundreds’

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue. By using this site, you agree to our Terms of Use. Please familiarise yourself with our Guidelines for posting and consult our Privacy Policy to ensure that you're happy with how we use your information.