Jump to content


Popular Content

Showing content with the highest reputation since 03/12/2018 in all areas

  1. 3 points
    Saluton Tim! I first came across Esperanto from my dad and a satirical poltical party broadcast (random I know!). From this, I created an account on Lernu and started learning the language on Duolingo about 2-3 years ago, but lost motivation and interest. Since a few weeks ago, my interest is well and truly rekindled. The more I learn about Esperanto, its history and ideals, the more I fall in love with it. I have a lot of self doubt in terms of learning languages (my track-record isn't great). At the moment though I'm determined to prove to myself that I can become fluent in a different language. The plan I have in mind to learn this time round is daily use of Duolingo, work through Complete Esperanto, self-exposure to Esperanto songs, videos podcasts and comics and work on Lernu a few times a week. I'm also actively looking for conversation partners, preferably via Skype. When I feel brave enough (hopefully in about 4-6 months, I'm hoping to push myself and go to an actual meeting and converse with local enthusiasts - perhaps even at the EAB!
  2. 3 points
    Just downloaded the 1st book. Love the format - the note section after each lesson is easy to understand. To have these available free is an absolute bonus. Thanks EAB
  3. 2 points
    Our friend Bill Chapman, an Esperantist since the age of 16, sadly passed away peacefully on Thursday, May 21 2020. Bill had been battling cancer, with his usual cheer and optimism, over the past year. Unfortunately, despite steps to isolate him, Bill contracted Covid-19 and was taken to hospital, where he left us, although not before telling the nursing staff all about Esperanto, true to form! It isn't possible to do justice to Bill in a notification like this one. Rest assured that there will be more about Bill in the next issue of La Brita Esperantisto. Much as many of us would dearly like to salute Bill, I'm afraid that lockdown restrictions limiting public gatherings and entry into Wales mean that it is very unlikely that we will have the opportunity to. If the situation changes, I will post an update. Bill's family have nominated two charities which meant something to Bill, should anybody wish to make a donation in his memory. They are: Citizens Advice Bangor, which offers free, independent and confidential advice that helps people with legal and financial worries, and of which Bill was a trustee; Awyr Las Gogledd Cymru - Blue Sky North Wales, an NHS Charity that supports the specific hospital wards, departments or community healthcare services which the NHS in North Wales cannot provide. Nia amiko Bill Chapman, kiu esperantistiĝis nur 16-jara, bedaŭrinde forpasis pace ĵaudon la 21-an de majo 2020. Dum unu jaro li bataladis kanceron, kun siaj kutimaj gajeco kaj optimismemo. Malgraŭ granda kloplodado izoligi lin, Bill bedaŭrinde enhospitaliĝis pro KOVIM-19. Plena nekrolojo aperos en La Brita Esperantisto. Pro la pandemio, ŝajnas neeble, ke eksterfamilianoj povos partopreni la funebraĵojn. Se la situacio ŝanĝiĝos, mi diskonigos la informojn. La familio de Bill elektis du bonfarajn asociojn al kiuj oni povus mondonaci memore al Bill. Tiuj estas: Citizens Advice Bangor (Konsila servo por civitanoj en la urbo Bangor), kiu proponas senpagajn, sendependajn kaj konfidencajn konsilojn al homoj kun zorgoj leĝaj kaj financaj, kaj de kiu Bill estis kuratoro. Awyr Las Gogledd Cymru - Blue Sky North Wales, bonfaraĵo de la nacia sanservo, kiu subtenas precipe la hospitalajn sekciojn kaj sanservojn en la komunumo, kiujn la NHS (Nacia sanservo) en Norda Kimrujo ne povas provizi.
  4. 2 points
  5. 2 points
    I've found Duolingo's Esperanto course to be an excellent resource. It's by far the best of the courses they offer of those I've tried, and the only one where I've come away able to converse in the target language. I keep a general list of learning resources here. For complete beginners, I'd recommend starting with Duolingo (make sure you join the Facebook group too) and these introductory video lessons. D.K. Jordan's Being Colloquial In Esperanto is an ideal read once you've got going. Check EAB's member map, Eventa Servo, and Duolingo Events for opportunities to meet other speakers.
  6. 2 points
    Catch 22 is about right, I think, Rhys. I know of thorough translations which exist but permission for which was subsequently declined, meaning that the work won't see the light of day. Frustrating for the translators and a reason underlying why I personally won't translate ahead of securing permission to publish. But then that puts you in the difficult position of then having to produce something at the appropriate level within a time frame. I don't think people in general realise how difficult and time-consuming translation is if it's done correctly. There's a reason that most professional translators translate into their native languages rather than from them into a learned one. In our case, we're all translating into something which isn't our native language. That makes the job harder. As Edmund pointed out earlier regarding La Krubalo and a soon-to-be-announced book, there are often additional complicating constraints. Those books rhyme and really heavily on single-syllable words, which we don't tend to have in Esperanto outside of pronouns, prepositions and numbers. Then you have to match the metre and the imagery. The Krubalo-style book which we'll announce in a week or so took a fluent speaker seven months to get to a position he was happy with, and even then Edmund and I recommended some changes afterwards. It's tricky. Perhaps one day we'll be in a position where we can manage this a little bit better. It's early days for us at the moment. It's been a fun ride so far, though, with more to come 🙂
  7. 2 points
    I like your plan Rhys. you say you are looking for conversation partners. One of the best programmes available to learners is on the edukado.net website and is called 'Ekparolu!'. https://edukado.net/ekparolu/prezento It pairs komencantoj with more experienced speakers who are happy to give their time to help new learners etc improve in their use of the spoken language. A highly recommended tool. Watch the introductory video in the link above or read all about it in the recent article in uea.facila https://uea.facila.org/artikoloj/ĝenerale/venu-kaj-ekparolu/ By the way, that's another great tool for learners, in case you had not discovered it yet. Finally, DON'T wait until 'you are good enough' to go to a local meeting or EAB events (Lernu, Lernu Plu, the national conference, other events). As a well-known Esperantist recently said, you are not going to swim by reading books on swimming... 😉
  8. 2 points
    I think there probably is an opportunity to get more books published just by coordinating and managing the process. Publishing a book is a daunting prospect if you have to do everything by yourself: not just translate, but find people to edit and proofread, negotiate with a publisher, typeset, design a cover, arrange printing and distribution, publicity, ... It's enough to put most people off even starting. But if you have a team of people with some experience then you might be able to encourage other people to get involved. Sezonoj published a couple of books ("Rustimuna Ŝtalrato", "Ŝerloko Holmso") that had different people translating different chapters: a good way to get new people involved. Could we arrange some sort of training for translators? That's probably beyond us. However, a lot of skills are transferable between languages. I think the classes I had in translation between English and German, a long time ago, helped me translate between English and Esperanto, and books I've read about translation theory have helped as well. But those projects with multiple translators also must have helped people learn, provided they paid attention to all the criticism and debate that followed the first draft of each chapter. Perhaps EAB should help organise something like that one day. Anyone want to discuss this idea in Leicester?
  9. 2 points
    That's a very thorough answer, so thanks for that! Hmmm, it seems that sometimes it's a bit of a catch 22 then? As in, Esperanto needs more skilled speakers to become passionate enough to take on the difficult process of translation, but publishers don't take the proposition seriously if there's no professionally organised interest? I hope in my lifetime at least I will see this change - there appears to be such a business opportunity for large and small publishers to encourage translations into Esperanto. Imagine how their audiences and sales would expand! I'm really passionate about this and feel that for the language to spread further we need to get younger generations to see Esperanto as a viable lingua franca across the world when they encounter a new favourite book/ youtuber/ Netflix series. ......Or perhaps I'm just a doey-eyed komencanto? 😉
  10. 2 points
    Quite apart from legal/practical problems there's the problem of getting a good translation. Some of these books are rather hard to translate. The author picks some words that rhyme in the source language, certain objects get incorporated into the story and the pictures, and then the translator somehow has to find rhymes in the target language. If you'd been writing originally in the target language you would have picked different objects. But even with ordinary prose it takes some skill and a lot of work to get a good translation. As for the process, it will depend on who owns the copyright. There's a distinction to be made between co-publishing/co-printing, which is what happened for "La Krubalo" and "Mil Unuaj Vortoj" and another forthcoming book - see articles in the next issue of "La Brita Esperantisto"! - and there's the ordinary sort of permission to publish a translation. Some publishers are set up to do co-printing in multiple languages and have a draft contract all ready. You just need to show them you're a serious and trustworthy client publisher. EAB now has some credentials for that. However, I'm not sure whether EAB has done the ordinary sort of translation, though there are a couple of active projects in that area. Sometimes publishers are not very responsive if they get an e-mail from someone they don't already know. Perhaps in some cases it works better to meet them at a Book Fair, like the London one that's just been coronacancelled. There's also the case where no special permission is required. Probably most translations into Esperanto are of originals that are out of copyright. There are plenty of famous classics not yet translated. My https://rano.org/frateto/ is a much more unusual subcase: it's a modern and famous book that was already licensed for anyone to translate it. (I think it's aimed at "young adults".)
  11. 2 points
    Saluton again. Sent off answers for the 1st chapter of the 'Elementary'course and got a prompt response from my tutor. It took me a while to get to that point as I was busy at work, but the tutor was understanding. In the interim I have also been reading the old short book 'The Esperanto Teacher' available from this site. I actually really like this one - as it easily nailed a couple of aspects I was unclear about .....such as the use of 'n' to distinguish the 'object' from the 'subject' and how this principle carries across all the words relating to the object. As with anything you are learning new, there is a learning curve and every time something starts to make sense, you open the next page to be greeted by a whole new batch of grammar that immediately sets you back. But I will not give up. I will keep you updated as I go....if you are also a Komencanto and still progressing, feel free to send me a message - it would be good to support each other through.......Dankon !
  12. 2 points
  13. 2 points
    The story of how I learned Esperanto has been told countless times before, whether on the Duolingo Esperanto learners' Facebook group or in the 'Brita Esperantisto'. However, for the uninitiated, here's the story. I was a lost, confused teenager who had no life or social skills and began to learn Esperanto due to a break up and wanting to learn a simple language. Unlike most people who were starting at the same time as me, I was always behind, struggling with my learning. However, I persevered and carried on studying, attending events from NOJEF funding to improve my skills. It became a monthly occurrence, requesting NOJEF funding and travelling to somewhere with-in Great Britain, whether England, Scotland or Wales. My level of Esperanto increased as did my social skills, confidence and life skills. This all came to a head when during a Lernu Plu, Tim Morley suggested that I come along with him to Slovakia for an international event called SES, and so, Tim Morley, Anna Langley, Ali Mechan and myself began our two day travel across Europe by car to Slovakia. I was scared, I had never left the country, it was little over a year ago that I had even left my tiny Scottish almost-village in Ayrshire to the big city of Manchester, England. I remember getting to the Euro Tunnel and being scared of the 'border police' and experiencing my ears being blocked from a pressurised environment for my first time. Arriving in France and going to a shop, where the other person couldn't speak English, the confusion of this for me and being shocked that we are driving on the 'wrong' side of the road! The crossing of countries, freely via the Schengen zone, and reaching the autobahn, speeding by at 200km/h! Even being confused by the the 'exit' sign in German, I remember saying, 'wow! All roads seem to run to this place called 'Ausfahrt'. As we arrived at our stop over point in Germany, staying at a stranger's home was apparently normal to Esperanto speakers, but to me, I was freaked out, I couldn't sleep the whole night! In the morning, we carried on our journey towards Slovakia and when we reached Czechia, I was shocked, they are in Europe, but they don't accept Euros?? There was so much to learn. SES was an emotional roller coaster, I was so struck with change, my autistic brain just couldn't cope and I wasn't being the best friend I could with everyone, maybe causing a little drama. SES was amazing though, I learnt so much, I was shocked that I could use this language I thought I'd never be able to speak. The problem with this experience was, that the journey was more valuable to me, than the actual event. It was being with friends, actually having friends, talking to people and understanding things, which, I couldn't grasp before. A few weeks prior to SES, Damon Lord, via Twitter, sent me a link to work in Toulouse in Esperanto. I thought it was cool, but I never could do it! I wasn't good enough. But after talking to my friends and experiencing SES, I thought, hey why not apply to it. So I did. I got my interview with Marion from Esperanto-Kultur-Centro de Tuluzo and I couldn't understand half of what they were saying, the internet was terrible and their computer fan was far too loud. But what did I have to loose, I worked in Tesco (What I lovingly called and still do call, Tescaĉo.) and I hated my job there. So I accepted with little to no knowledge of what I was actually signing up for. It was going to be hard for me though, it took me my whole life to make friends, and I finally had friends in Manchester, Guilherme Fians, Marco Pedroni, Adam Hall, Martin Rue and others, who were all Esperanto speakers. I was scared to give that all up. But somehow I knew, this was the right thing for me to do. Before I left however, I went to one last Lernu and little did I know, the surprise I would receive there.. It was the last day of the Lernu. I was ready to leave, Adam Hall was going to drive me back to Manchester. However, at the end, the lovely Ed Robertson, said they had one last announcement. I was confused. This never normally happens, I wonder what is up. He announces that I am going to France in a weeks. That is nice I thought, but then they pull out this bag full of French learning books. I was in awe and the top of it, they played the tear-jerking video from Ian Carter, telling me, how proud of me everyone is and how I've done so well in facing my disabilities and life. I am crying just writing about it now. I couldn't stop crying, all I thought is, I don't deserve this. I don't deserve this. It was at least £200 worth of French learning material, that all my friends secretly bought me. How they all cared about me. I couldn't deal with it. I just cried and cried and cried. Finally, I felt welcome, I felt loved, I felt as if I fit in. I knew for awhile that I was getting well known, it is a running joke, that I am the 'Fama Sammy Kennedy' (Although, I still do think it is fifama) but that was amazing. Before I left, I met the amazing James DeVoge who lives in Paris but came to Barlaston for the course. He said he would meet me in Paris to get my connection to Toulouse. I was so happy as I was travelling by train to there, due to my massive fear of flights. My life was going somewhere.. The 24th of September 2018, one year to the date, that my longest term girlfriend cheated on me, that started this catalyst of learning Esperanto, I was moving to Toulouse, I packed my suitcase full of everything I needed. I waved my brother goodbye who guested me in his house during my stay in Manchester and so I jumped on my train to London. In London my suitcase broke!! One wheel out of two down. It was only a £35 XL case from Argos and I did massively over-pack it. I arrived at St. Pancras and I got on the Eurostar to Paris. I met a lovely woman on the train, who spoke to me about how much I'll love Toulouse. When in Paris I met James and we swapped to the train station by Metro! (The first time I was ever underground!) I boarded the train to Toulouse and while I was on the train, I received an email from who I thought was going to be my landlord, stating, they weren't going to accept me! I had no clue what I was going to do. The lovely Rikardo and Jeanette (Who created Pasporta Servo) guested me until I could find a place to stay. Toulouse really was the making of me. I had to learn to survive on my own. There was no guidance, there was no support. I learned that everyone had their own life and their own stuff and I couldn't weigh them down with my own problems. I grew up learning that, I had to speak to people about my problems instead of bottling them up, but what I didn't realise was, you can't just talk about nothing but your problems to people. You'll loose friends this way. I made many friends in Toulouse, Elsa, Micheal-Boris, Greta, Flori and Emmanuelle. I became comfortable in my own skin, wearing what I felt comfortable in (Don't judge, kilts are super comfy! Haha) My greatest inspiration and buddy had to Micheal-Boris, he really is like my brother from another Mother, He is loud like me, he is like marmite like me, and he loves his food like me! We went on many adventures together, across Toulouse, we cycled across the city, across Occitanian countryside, we went hiking and we went for meals and drinks at least 2/3 times a week. I honestly love him with all my heart. And I know he loves me too. My work colleagues and I went to JES in Germany for new-years, we went by plane and I was scared, I remember being on the plane before take off, having a panic attack, this lovely kind lady sat next to me, asked if I was okay, I said I am so scared of heights, and flying and I never been on a plane before. She just spoke to me calmly and gently about what was going to happen and just about life to calm me down. Her sweet voice relaxed me so much, that I fell asleep on her!! ? Toulouse helped me learn how to have a work ethic, although I didn't do great for a lot of Toulouse, I was learning, and I feel at the end, all pistons were firing. Toulouse gave me so much experience as a person and this was due to Esperanto. Without Esperanto, I wouldn't be the person who I am today. Esperanto speakers are a very welcoming bunch, who always wanted to put me on the right path. Becoming of age via Esperanto, certainly was a unique experience, it has shaped my world view and took me from the little country boy to the internationalist that I am today. From the boy who went to his first Lernu, only knowing how to say Hello and How are you, who was scared of going into shops by himself, cried going on the train for the first time to his first Esperanto event, to the man I am today, who can easily travel via planes, can deal with whatever life throws at him and is finally happy with himself. Esperanto was there every step of the way. I was in a storm and Esperanto was my ship, but now the skies are clear and any dark clouds in the distance, I am no longer scared of but excited for the future adventures I'll encounter. ?
  14. 2 points
    Finfine ankaŭ mi finlegis la libron. Mi konsentas pri la pli fruaj komentoj de aliaj: La aŭtoro evidente ne sekvas la konsilon de Claude Piron en "la bona linvgo" eviti neologismojn; ofte deSeabra uzas "poezian" vorton anstataŭ pli simplan, mem-evidentan vorton (ekz p11 "poltrono" anstataŭ "malkuraĝulo", p17 "eosto" anstataŭ "oriento"). La gloso (p86) helpas, sed ne sufiĉas. Oni povas supozi ke la pensoj de mortanta homo vagas, kaj la rakonto ja faras tion - ĝi saltas en tempo kaj en loko, kaj ofte estis (por mi) malfacile diveni kie kaj kiam (en la sinsekvo de eventoj) ĉiu nova teksto-bloko sidu. Por mi la kunteksto kaj la rolantoj estis malklaraj, ĝis (finfine) en pp47-53 oni lernas ke la konflikto estas (laŭvorte!) nigra-blanka afero, ke (p49) la "ĉefurbo" estas en afriko sed la "metropolo" estas en eŭropo, ktp. Pro tiuj malfacilaĵoj mi ne ĝuis la libron; mi konsilas homon nur legi ĝin se vi ĝuas lukti kun teksto! (Kaj mi ankaŭ konsilas komenci per p86 tiam pp47-53, antaŭ ol legi de p1 pluen. Mi supozas ke p12 l6 "Aŭ ĉu vi konsideras ... cigaredojn?" estas pres-eraro - ĝi estu aparta alineo, kaj estu inter parol-markoj. La libro estas nekonforme alta (tro por sidi en mia librobretaro), kaj la spino estas presita inversigite, sed tiuj aferoj ne gravas ĉar mi ne emas reteni ĝin en mia Esperanta-librokolekto.
  15. 2 points
    This fantastic course will print onto two sheets of a4 and gives the basics for speaking the entire language in present tense. Only 8 verbs are introduced at this stage but, really that's not the point. Why did I not learn this earlier, it's great!
  16. 2 points
    Ho. Mi devis kontroli multajn vortojn. ? la libro ŝajnas interesa (kaj mallonga) sed mi ne scias ĉu mi vere ŝatas la rakonton aŭ la stilon. Evidente mi ne jam finis ĝin do estas tro frue por decidi.
  17. 2 points
    We're very happy to share the information that the Universala Kongreso de Esperanto will be coming to our country in 2021! The venue will be Queen’s University, Belfast with the UK running from July 17 to 24! We're two years (and two UKs) away from the event so there isn't currently anything else to report. Keep the date free in your diaries and stay tuned for more!
  18. 2 points
    Elections for trusteeship were held at today's AGM. All seven candidates were elected. Name (for/against/abstain) Ian Carter (43/5/3) Edmund Grimley Evans (48/0/3) Clare Hunter (50/1/0) Damon Lord (44/3/4) Lajo Miller (42/3/6) Ed Robertson (48/3/0) Richard Smith (45/1/5) Ian Carter was re-elected president of EAB.
  19. 2 points


    The first lesson of EAB's free taster course. This is a two-page booklet. It gives instructions on where to submit your answers once you've completed it.
  20. 2 points
    Hi Thomas Thanks a lot for your reply. I particularly liked your idea of Esperanto as something you do rather han something you are. Best wishes Frank
  21. 1 point


    The courses Jen Nia Mondo 1 & 2 were published in the 1970s and remain fairly popular even now. EAB has made the two books and the audio, fifty tracks in total, free for download and self-study, but not for resale. Copyright rests with EAB. This download is a zip file containing all the course material. It's over 300mb in size. The files are available for individual download if you prefer to take them as and when you need them.
  22. 1 point
    We're delighted to announce that our latest publishing project is Spaco sur la balail', a translation by Ian Carter of Julia Donaldson and Axel Scheffler's Room on the Broom into Esperanto! We had hoped to launch the book at our conference in April. Unfortunately, the coronavirus pandemic has led to our cancelling the conference and to delays in the book reaching us. We can't currently be sure of the exact delivery date but we fulfill our pre-orders as soon as we take receipt of the stock. The book costs only £5. If you're from the UK, please note that you can include another 1.8kg of books in the package before the postage bracket rises (currently £3.10 for up to 2kg), so you might wish to take advantage by ordering some more books, which we'll despatch alongside it. Our Twitter account shows several books which are new in stock 🙂
  23. 1 point
    Arthur Whitham (1893-1942) was born to a weaver called James William Whitham and his wife Margaret of 106 Hurtley Street, Burnley. He went on to become a socialist and an activist for the Independent Labour Party and a speaker of Esperanto, and travelled widely using the language. The planned international language Esperanto, which meant so much to him, arrived in Burnley well before the First World War. Two local people appeared in the Adresaro (Directory of Esperanto speakers) for 1906. They were Pastro (i.e. Rev.) J. Morgan Whiteman of 312 Padiham Road, and J. Simpson of 28 Keith Street. In April 1906 a Burley Esperanto Society was formed, with J.W. Hartley of 24 Lubbock Street as its secretary. That Society continued to meet through the two world wars until about 1975. In 1913 there were two separate Esperanto societies in the town, both meeting every day. The secretary of one was Miss Judson, while the other, calling itself ‘Antaǔen’ (Forwards) had T. Fernley as secretary. We must presume that Arthur Whitham learned the new language through one of the Burmley Esperanto societies. He was certainly familiar with Esperanto in 1913, because he appears as the local representative for Burnley in the Jarlibro (Year Book) of Universala Esperanto-Asocio for that year. His address then was given as 20 Hornley Street. His deputy was Herbert Hardaker of 27 St Mathews Street. It is possible to piece together some of his story, although there are gaps to be filled. It is possible that he served as a soldier in the Loyal North Lancashire Regiment, but there are so many men with the same name that it is difficult to be sure. He married fellow cotton weaver Annie Leeming in 1920. His international travels using Esperanto began the following year. In the summer of 1921 he visited Prague, then in Czechoslovakia, after taking part in the German Congress held in Dresden. Arthur Whitham gave several talks on his travels, not only in Burnley, but also in neighbouring Nelson. I can find no trace of his writing an account of his experiences, although he clearly spoke well. Local newspapers reported extensively on his travels, partly because he was a local ‘character’ and partly because it was so unusual at that time for a working class person to travel widely and independently. AN ESPERANTIST’S VISIT TO PRAGUE. —On Thursday the Nelson Esperanto Society were favoured with a lecture from Mr. Arthur Whitham, Burnley, on his recent visit to the 13th Universal Congress of Esperantists at Prague. Leaving Burnley in good time Mr. Whitham found it possible to visit also the National Congress of German Esperantists at Dresden, which took place several days prior to that at Prague. After the latter congress some time was spent in the northern part of Chechoslovakia (sic). In Dresden the people are still rationed for bread, coupons having to he used. Owing to the tremendous fall in the value of the mark, the lecturer and a friend were able to dine at the best hotel for 4s. (including waiter’s gratuities and all charges for the two persons)! Travelling about in the company of people of almost every nationality he found, as he experienced on previous occasions, that Esperanto quite vindicated its claim to be presentday practical medium both for pleasure and business. One cannot see 2,500 people of over 40 different tongues meeting together in unity and understanding and remain a sceptic as to the language which enables them to do it. Returning alone through Germany, Mr. Whitham said he experienced nothing but kindness everywhere. Glowing tribute was paid to the services rendered by the delegates of the Universal Esperanto Association who met the visitors and conducted them from the station to the hotel, acting as interpreters where Esperanto was not understood, and in many ways removing difficulties usually encountered. Seeing a card in shop window "English spoken here,” Mr. Whitham essayed a joke. Entering the shop he addressed the attendant in broad Lancashire dialect. "Wheer is that mon as can talk English” (or some such phrase). ”He is here," replied the man, ”and I perceive that you are from Lancashire.” The joke having rnlssed fire, the visitor learned that the attendant formerly lived in Blackpool. The lecture was delivered entirely in Esperanto, and was thoroughly enjoyed the members of the local society. (Nelson Leader - Friday 14 October 1921) We know that Arthur Whitham stayed with a couple Mr and Mrs Willi Weisskopf of Saaz, a small village now in Austria. A little over a year later, Arthur Whitham gave a similar talk in Nelson, which also diligently reported. THE CONDITIONS IN CENTRAL EUROPE. • LECTURE AT NELSON On Tuesday evening Mr. Arthur Whitham, of Burnley, gave a very interesting lecture, in Esperanto, to the members of the Nelson Esperanto Society, in the Co-operative Room, Chapel House Road. Mr. Whitham gave a varied picture, of the condition of the people in Central Europe, as seen by him last summer, during his tour of three months duration. In Vienna, where he spent six weeks, the lecturer found beggars in every street, the condition the people being most pitiable. Notwithstanding their extreme poverty, the mass of the people by virtue of extreme care with their attire contrive to keep up appearance of respectability. Many Austrians, of whose good nature and fine qualities Mr. Whitham spoke with deep appreciation, told him that had it not been for the generous help of English and American relief societies, they must inevitably have died in thousands. The country is poor indeed, but its people are rich in the qualities which go to make up a fine manhood. Regarding Esperanto and its utility for travellers, Mr. Whitham was more enthusiastic than ever, if that is possible. It is often said that English is known everywhere, but this is not true. However serviceable English may be on the beaten track, it is not compared with Esperanto in the small countries of Central Europe, in Northern Bohemia, for instance. Esperanto is much more serviceable than English. In Czechoslovakia the three or four races which make up the population are quite hostile to the use each other's language, and Esperanto is making great headway. Anyone with a good knowledge of Esperanto who will take the trouble to write to the delegate of the Universal Esperanto Association in the various places he intends to visit will be assured of adequate help and a multitude of kindnesses irrespective of the nationality of the persons concerned. Mr. Whitham intends to visit the Esperanto Congress at Nuremburg next August. (Nelson Leader - Friday 22 December 1922) After some years active in the neutral Esperanto organisation, Arthur Whitham joined Sennacieca Asocio Tutmonda (World Non-national Association). SAT was founded in 1921 by Eugène Lanti (pseudonym of Eugène Adam) and others as an organisation of the workers' Esperanto movement. In view of his political views, it is clear that Whitham saw his home as a member of SAT. The Esperanto press also reported on his visit to Pilzeň (Pilsen) Kara gasto de L.L.E. (=Laborista Ligo Esperantista en Pilzeň estis dum kelkaj tagoj S-o Arthur Whitham el Burnley (Anglujo), kiu per siaj rakontoj entuziasmigis la membrojn al la nova laboro. (La Progreso, 1. July 1922) In English : A dear guest of the WorkersEsperanto League in Pilzeň for a few days was Mr Arthur Whitham from Burnley (England), who, by his stories enthused the members to new work. In 1923 Whitham joined the 3rd SAT Congress in Germany, but I can find no evidence that he was present there. I cannot find any evidence of Arthur Whitham travelling abroad in 1923 and 1924, but we do know that in 1925 he travelled alone overland to the Soviet Union. One cannot exaggerate the interest in and suspicion about the Soviet Union in the United Kingdom at that time. UNDER SOVIET RULE. Burnley Man's Experiences in Russia. BOROUGH MEMBER'S HELP. Mr. Arthur Whitham, of 20, Hornby-street, Burnley, who is well known in Burnley Trade Union and Socialist circles, has this week returned from an adventurous and extremely interesting visit he has paid to Russia. Mr. Whitham, vho was in Russia from the first week in August, went entirely "on his own for the purpose of studying conditions at first hand, and he has come back able to give remarkable accounts of political, industrial and social conditions under the Soviet system. Many of the difficulties attending any attempt to enter Russia - unless one goes as a "privileged person" were smoothed away by Mr. Whitham being able to refer the representatives of the Soviet in London to Mr. Arthur Henderson, the Borough Member. One of the difficulties is that three months' notice is required for any "unprivileged" person wishing to visit Russia; but Mr. Whitham, with the assistance of Mr. Henderson, was able to persuade the Russian Consul-General in London that this was unnecessary in his case. Mr. Whitham states that after the frontier difficulties were over he had nothing but kindness from the representatives of the Communist Party. "Wherever I went," Mr. Whitham told a "Burnley News” representative last night, "they did their best to help me, whether I was visiting the villages, or the prisons, or the factories and workshops. It was always the same. Doors were thrown wide open, and always the greeting was, 'What can we do for you, comrade?' They did not know I was coming, and therefore it couldn't be a case of things being prepared for one." Mr.Whitham addressed meetings in various places, and found the Russian workers everywhere eager to learn about political conditions in England and especially about the prospects of Communist revolution in this country. Mr. Whitham says he had to tell them plainly that their eager expectations in this direction were not warranted in any sense by the facts, and described vividly the surprise of the Russian workers at the apparent lethargy the "proletariat" of this country on the question of getting rid of their "chains". Mr. Whitham has brought back examples of Soviet posters (advertising the advantages of dealing with the Co-operative shops in Russia), and some interesting photographs. But much of the literature he had collected was confiscated when he entered Poland on his return journey. Mr. Whitham has, as stated, a great deal that is interesting to say about various aspects of the Soviet regime in Russia, and in next Wednesday's, issue of the "Burnley News" a full account of his observations and comments will be given. (Burnley News, Saturday 12 September 1925) The Burnley News even printed a short text in the planned language, with a few errors. LA OFICIALA LINGVO D£ LABORO. La Sinkikata Kongreso en Scarborough akceptiis rezolucion de la Amalgamated Engineering Union, kiu instruis la Generalan Konsilantaron adopti Esperauton kiel la oficialan. internacian lingvon. Oni bonvenigis delegitojn el Kanado, Usono, Rusujo kaj La Sindikata Kongreso en Scarborough Meksikio. Translation -The Trades Union Congress at Scarborough accepted. a resolution from the Amalgamated Engineering Union, instructing the General Council to adopt Esperanto as the official international language. Delegates from Canada, the United States, Russia and Mexico were enthusiastically welcomed. ln view of the above resolution it is interesting to note that Mr. Arthur Whitham in his interview with the "Burnley News" on Wednesday makes mention that Esperanto enabled him to converse freely with people on the Continent during his three months tour, from which he has just returned. One wonders why children at school and at college are allowed to rack their brains learning several languages, when it would be much easier to teach .them a common language. In the new movements that are taking place industrially and politically all over the world, it is interesting to note that the workers' organisations are realising "the handicap of language and are endeavouring to overcome it. (Burnley News, Saturday 19 September 1925) "RUSSIA - MY IMPRESSIONS" No one should miss the opportunity of hearing a lecture on Russia first hand. On Thursday, October 1st, at 7-30. p.m., Mr. Arthur Whitham will speak on Russia in a lecture entitled. "Russia: My Impressions." Mr. Whitham's many friends need no reminding that his "lectures" are always entertaining and interesting. More than one quarterly meeting of members of the Burnley Weavers' Association has been given an added interest when Mr. Whitham has risen to lead the debate. l am looking forward to the lecture myself very much. Lectures on Russia have been given in Burnley before many times—but usually the lecturer's interpreter has taken the "life" out of the subject. Mr. Whitham will give us Russia in plain, homely, Lancashire phraseology. (Burnley News - 19 September 1925) Sennaciulo, the periodical of the lefty-wing movement SAT published an article on 24 September 1925, entitled ”Kelkaj rezultoj de laboristaj ekskursoj en Sovet-Unio” (Some results of workers’ trips to the Soviet Union) mentioning Whitham, but mis-spelled his name as Witham. In 1926 Arthur Whitham joined the SAT Congress in Leningrad as participant number 198. Again he extended his visit in order to experience more of life in the Soviet Union. Again the Burnley News saw his experiences as newsworthy, dedicating almost a whole page to his travels, and printing a photo of a group of men and women cotton workers in Ivanovo, Mr. Whitham himself being seated among the group. This visit took place just after the General Strike of May 1926. MORE LIGHT ON RUSSIA, MR ARTHUR WHITHAM'S SECOND VISIT A Burnley man, Mr Arthur Whitham, of Reed Street, Burnley Wood, well known in connection with the local Socialist movement, and also a stalwart of Esperanto has recently paid a second visit to Soviet Russia, and has brought back with him interesting news of the present situation there, along with some souvenirs and curiosities which help to throw light on the trend of affairs under the successors of Lenin. It may be remembered that Mr. Whitham, alone and unaided, so to speak, by any high official recommendation was able to reach the interior of Russia last year, and, once inside, succeeded in striking up acquaintance with many influential representatives of the Soviet regime, and brought home much interesting news of the institutions and practices set up under the Communist control. We published at the time a full account of his impressions. .. An Approved Visitor, Mr Whitham left Burnley on another visit to Russia late in July this year, and returned towards the end of October. He has already given some account of his new experiences and observations in the Soviet Republic to Burnley Esperantists, and also this week to members of the Harle Syke Branch of the I.L.P. He has much to tell which is of considerable interest in present circumstances, and to "Burnley News" representative on Thursday he gave details of his journey and of his impressions ... Mr Whitham's primary object was to attend an International Socialist Congress, which was held at Leningrad (the former St. Petersburg). This was attended by representatives of about a score of nations, including most of the European peoples, Chinese, Japanese, and other Asiatic races were also represented. There were 35 delegates in all from England. Mr. Whitham's visit last year gave him a special status at the Congress. He was elected one of the vice-presidents, and in that capacity sat with other officers on the "praesidium" of the hall where the Congress met (this was in the former Russian "House of Commons" — the Duma building of the old regime. The sessions of the Congress occupied a week, and then Mr. Whitham spent nearly two months looking at things Russian in the big towns and the little villages. Mr. Whitham mentions that textile wages, which, as mentioned in the accounts of his last year's vsiit, are on a much lower level than in England, have been going up. A rise in the cost of living accompanies the wages increase, nevertheless, and Mr. Whitham repeats what he ponted out last year - that the work done for the wages is much less than in this country, the Russian operatives seldom having more than two looms He speaks again also, with some admiration, of the system of providing cheap meals for the mill workers in kitchens at the mills. "I had a good three-course dinner at one of them for ninepence!" Mr. Whitham said. Nevertheless, the higher quality of British goods appears to be one of the vivid impressions Mr. Whitham brings back with him. What he saw of the textile products, not merely of the Russian worker, but of the continental operative generally, led him to this somewhat emphatic conclusion. BURNLEY MACHINERY. "There is still a big housing problem," Mr. Whitham went on, “and the population is growing at a great rate, especially in the big towns. There is an unemployed problem. But it isn't a big one; the officials of the textile unions told me their unemployed would all be working within a month." Mr. Whitham mentions that in one factory he noticed an old tape machine bearing the name of a Burnley firm—Messrs. Butterworth and Dickinson. In other places he saw machinery which had come from Lancashire frms, such Messrs. Tweedale and Smalley. as the result of the placing of Soviet orders in this country a year or more ago. Mr. Whitham spent an interesting time at Ivanovo, a town known among the Russians as "Red Manchester."... Mr. Whitham brings back a very positive conviction that there is no directly political motive behind the big drafts of Russian money which have come to this country in aid of British miners during the coal trouble. He gave public addresses – one of them in a town hall – on the British miners’ situation in the coal struggle, and on working-class conditions generally in the country. ... He speaks again also, with some admiration, of the system of providing cheap meals for the mill workers in kitchens at the mills. "I had a good three-course dinner at one of them for ninepence!" Mr. Whitham said. Nevertheless, the higher quality of British goods appears to be one of the vivid impressions Mr. Whitham brings back with him. What he saw of the textile products, not merely of the Russian worker, but of the continental operative generally led him to this somewhat emphatic conclusion. ... And I have no doubt whatever,” Mr. Whitham stated, "from what I saw of the propaganda on the matter, that the millions of money sent to the miners of the country has come from the Russian workers themselves. After one of my addresses, they decided each to give fourth of a day's pay, and they gave their money there and elsewhere undoubtedly because the British miners are workers like themselves, and because they believed they were in a bad way. There is genuine sympathy for the workers of every country. It is probably true that the money has been given, also, in the idea that it would help the prolongation of the strike; but when I asked if they were hoping for a revolution in this country, they asked if I imagined they were foolish to think a revolution could be produced with the money they were giving. There was enthusiasm everywhere for the cause of the British miners." Mr. Whitham gives the impression that he saw and heard little to justify the suggestion that recent differences among the leaders of the Communist party constitute a menace to the security of the present Soviet regime. There are troubles in the party, he says, but he thinks the responsible leaders are strong enough to ward off any danger to the Soviet political order as it stands. He does not think there is any special sympathy, politically speaking, between the Soviet and the republican regime in Germany. ... Among his interesting personal experiences Mr. Whitham mentions a visit to a barracks at Smolensk. He was introduced to the Commandant by a soldier-Esperantist with whom he had become friendly at the Congress. There was special parade of the troops, and Mr. Whitham addressed them. He was made honorary Officer of a Cavalry regiment, and presented with the regimental shoulder badge. The Burnley man also paid visits to schools and prisons. He spoke to children at the schools, and found them well up in geography. The teachers are capable but ill-paid. At the prisons he found an undue tendency to leniency of treatment, resulting in some offenders appearing again and again as prisoners without detriment to their cheerfulness. (Burnley News - Saturday 20 November 1926) Arthur Whitham was not alone in Burnley in having left-wing and Esperanto leanings. Listed in the 1927 Jarlibro (Yearbook) of Sennacieca Asocio Tutmonda (Worldwide Non-Nationalist Association) alongside him is K-do (Comrade) Herbert Ward, also a weaver, of 8 Brockenhust Street. In the 1928 Yearbook they are joined by A.C. Bland of 61 Williams Street. Esperanto was relatively strong in the town. In 1928 no less than thirteen people from Burnley attended the Universala Kongreso held in Belgium. They were: F-ino (=Miss) Annie Lancaster, oficistino (=office worker), F-ino (=Miss) Annie Hurley, F-ino (=Miss) Ada Greenwood, F-ino (=Miss) Emile Poppleton, F-ino (=Miss) Elizabeth Shackleton, oficistino (=office worker), S-ro (=Mr) William Foulds, oficisto, (=office worker), S-ino Elizabeth Foulds, S-ro (=Mr) Mason Stuttard, teksisto, S-ino Mason Stuttard, F-ino (=Miss) Dora Bowker, teksistino, S-ro (=Mr) Thomas Bond, teksisto, S-ro (=Mr) Jack Shuttleworth, teksisto, F-ino (=Miss) Susan Alice Hartley, teksistino. The last four names, as well as Mason Stuttard, all declared themselves to be weavers. Mason Stuttard (1903-1983) wrote a popular Esperanto textbook which had five separate editions, and he wrote stories and poetry in the language. A talented speaker of several languages, he did not return home to UK after the Second World War, but remained in Yugoslavia for many years as Tito's personal English interpreter.
  24. 1 point
    EAB kreis konton ĉe SoundCloud, al kiu ni alŝutas sondosierojn de prelegoj el la pasinteco. La prezentojn surbendigis Ivor Hueting. Nove ciferecigitaj, ili nun estas disponeblaj al ĉiuj. La unua prezento alŝutita estas de nia honora prezidanto, John Wells, de la Universala Kongreso de 1989 en Brajtono. La temo estas enketo pri prononcaj preferoj de anglalingvanoj, informoj utilaj por la tiam eldonota prononcvortaro Longman Pronunciation Dictionary. Ĉu seka unua temo? Tute ne! Temas pri proksimume unu horon da flue elparolita Esperanto. Ne gravas ĉu vi estas nova lernanto, ĉu vi konas ĉiun vorton de La Espero: estas en ĝi io por ĉiuj. Ni aldonos baldaŭ kontribuaĵojn de Ivo Lapenna, Marjorie Boulton, kaj William Auld, por listigi nur kelkajn, kaj esperas, ke vi ĝuos, kio alvenos!
  25. 1 point
    I love this course, although it is dated in terms of gender stereotyping, it really is a nice way to learn the language. I could listen to John Wells' voice all day. One drawback is that there is no answer key for the activities and for self-learners this would be really welcome.
  26. 1 point
    You're quite welcome just to listen if you like. If you'd like to dip your toes in a little first, perhaps we can have a brief one-on-one Skype sometime beforehand?
  27. 1 point
    Saluton Matio! Dankon for being so kind and welcoming - it's really appreciated. You're also very lucky living nearby to York - I've only visited a few times but I've liked it every time. The Yorvik Centre is firm favourite of mine, and I'm keen to get in that stunning Minster! As I said to Mark, I'm a little wobbly currently when it comes to the thought of live communication just yet - I only seriously re-began my learning about 3-4 days ago. With the date being a few months away, perhaps I'll feel more ready? Either way, hopefully sometime soon, I will pop by - watch this space! Thanks again for the invite 🙂
  28. 1 point
    Hi Rhys, as well as the club in Nottingham which Mark runs, there is club meeting up in York every three months on a Saturday (next one in York is 20th June). I know York is further to travel but if you would like to make it a day out of it and just pop into the esperanto meeting while you are there, then that would be a good opportunity to kill two birds with one stone as they say. Kind Regards, Matio
  29. 1 point
    Occasionally one comes across critics of Esperanto who suggest that the language can only be used in conferences arranged for that purpose. In fact most of my use of Esperanto on my travels over the years has been in private settings away from conference centres and the like. I am not against structured meetings, but I have a lot of experience of, for example, sleeping on the floor of a farmhouse in Croatia or having coffee and cakes in the garden of a German family. During 2019, I was lucky enough to visit Japan twice. In January, I went alone to discuss with the city council in Himeji practical aspects of the twinning of "our" castle in Conwy with their castle. In October I travelled there again, this time with my wife Pat and four colleagues to sign an agreement between these two noble castles, both recognized by UNESCO as being important to World Heritage. During my first visit I used English for two days, with the help of an interpreter, and subsequently only Esperanto for five days. I had the pleasure of meeting friendly Esperantists. I was invited to lecture about Wales twice - first in Himeji, then in Kobe. These good-natured people spent a lot of time with me, explaining a lot to me, especially about Japanese food and religious practices. Local Esperantists guided me on an excursion to Nara, the former capital of Japan. I also visited Kobe where I was present at the start of a murder trial. I understood what was happening, thanks to Nakamiti Tamihiro who was sitting next to me, whispering translations. Then he sent me the verdict of the judge in that case. Mrs Yosida Nobuko taught me the Japanese tea ceremony with patience. It's dangerous to mention names, because people can easily be left out, but I am happy to thank Tada Ryuji and Tukamoto Takesi who did so much for me in Himeji and Isogai Naotake in Kobe. Takatoshi Somekawa was kind enough to accompany me to the airport on my last day. Before the tea ceremony. A few months after my return home I went to see a doctor about an unusual back pain. Finally, a serious illness was diagnosed. Due to the uncertainty, I contacted my Japanese friends to explain that my planned return in October 2019 had become really uncertain. A little later I received a package from Japan with greetings from members of the Harima Esperanto Society, based in Himeji. Knowing that I was not in good health, they sent me an unusual and touching gift. Senbazuru is a group of thousand origami paper cranes joined together by string. An ancient Japanese legend promises that whoever folds a thousand origami cranes will receive a gift from the gods (if I understand correctly). In Japan, the crane was considered a mystical animal believed to live for a thousand years. Because of this, it has become a symbol of good luck and long life. The Esperantists in Himeji worked together in making this multi-coloured symbol of their good wishes. Finally, with the permission of my oncologist (needed, so that I could get insurance), I decided that I would be able to visit Japan again in October 2019 to attend the formal signing of the agreement for the twinning of the castles. My wife and I made the trip to Japan, and again local Esperantists welcomed us and made every effort to make us feel at home. Ritual cleaning of hands. We had a green tea with local Esperanto speakers during a visit to an azuki bean museum in Himeji. Yes, there is an azuki bean museum in Himeji dedicated to a type of bean! We also ate cakes made from adzuki beans, also called azuki or aduki. There is only one Esperanto word: azukio. Probably the most striking part of our stay in Japan was a visit to the Oomoto Centre. By bus 23 Esperantists from the area around Himeji travelled to Kameoka together. On the way, we visited the most sumptuous, most luxurious toilets I have ever seen. I have never previously seen chandeliers in public toilets near a motorway! The Oomoto bus. Arriving at the Oomoto building, we met a young woman called Unika, a board member of the youth organisation TEJO from Korea, and a young Spanish man called Alejandro. There we were able to attend a ceremony of a religion or sect that originates from Shinto, but emphasizes that there is only one God. I thank Toshiomi Okuwaki for responding to my questions. We also watched a Noh drama. This is the oldest Japanese form of theatre combining music, dance, and acting. Little "happens" in Noh drama, and the overall effect is of a metaphor. Informed and educated Japanese spectators know the story's plot very well, so what they appreciate are the symbols and subtle allusions to Japanese cultural history contained in the words and movements. Well, Pat and I certainly couldn't understand the whole thing, but I could appreciate the unusual music and the graceful dancing. With friends, outside some luxurious toilets! Esperanto has definitely helped me get to know a country with culture and traditions that were completely new to me.
  30. 1 point
    Ni havas 4 ekzemplerojn en la vendejo Sed mi estas tute kontenta starigi sondon pri la elektota ĉiaokaze. Mi tamen proponas iom da atendado, ĉar sendube mi ne estas la sola, kiu ricevis Esperantajn librojn je Kristnasko kaj ŝatas legi ankaŭ ilin!
  31. 1 point
    Trevor Steele ne sekvas la konsilon komenci "en la mezo de aferoj". Mi trovis, ke en "La fotoalbumo" nenio interesa okazas ĝis pago 25. Sed ekde tie la teksto estas interesa. Mi legis jam trionon de la libro (la unua volumo). Kompreneble la fotoalbuma strukturo ne ebligas facile komenci en la mezo de aferoj.
  32. 1 point
    Se iu serĉas legaĵojn, sed ŝatas resti ĉe ekrano: https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto-blogo (Mi ĵus finlegis la libron "La tago kiam Jesuo perfidis Judason" kaj ne tre entuziasmis.)
  33. 1 point
    Mi antaŭvidas kelkajn ekzemplerojn de 'Ĉu vi konas....' sur la tablo de 'brokantaj libroj' dum la venonta Brita kongreso...
  34. 1 point
    Jes, ankaŭ por mi, forĵeti libron estas la plej lasta paŝo, kiun mi nur faras, se mi ne tute povas trovi novaj hejmon por ĝi. Kiam temas pri nebezonataj Esperanto-libroj, mi simple portas tiujn al la Brita kongreso, kaj metas ilin sur la "brokantaj libroj" tablo - tiam se iu ja aĉetas, EAB profitas iomete, kaj la libro ja havas novan hejmon. (La risko estas ke post la fino de la kongreso, Viv devos forporti pliajn brokantajn librojn ol ŝi kunportis!) - Vilĉjo
  35. 1 point
    I'm late to this, but would like to join. Where is the list of £5 books on offer for this club? I know I have Surklifa..
  36. 1 point
    Kiel vi scias, @Tim, mi nun finis la legadon de la libro. Mi povas konfirmi, ke eĉ leginte la tutan rakonton, oni ne ricevas sufiĉe kompletan priskribon de la ĉefroluloj, de la interagoj, de la eventoj, de la intrigo. Fakte, eble jen la problemo: mankas (sufiĉe bona) intrigo. Nur unu fina demando elstaras por mi..
  37. 1 point
    Mi konsentas. Kelkfoje verkistoj ludas la ludon "Mi konas vorton, kiun vi ne konas", tiel uzante vorton, kiun fakte preskaŭ neniu konas. PS Dankon pro la sciigo pri la glosaro. ?
  38. 1 point
    Same pri tiuj ĉi vortoj. Mi devis kontroli kelkajn vortojn, ekzemple senjori (p8). Leginte la difinon, mi facile rekonas la francan radikon. Ĉu estas bona ideo uzi jaman vorton apenaŭ konatan, kaj tiel devigi eĉ spertajn legantojn iri al vortaro? Mi ne certas.
  39. 1 point
    That font may be usable for Esperanto with modern software, but would it be usable for Esperanto with Quark 5? Almost certainly not, I would presume. You would presumably need to modify it, replacing some Latin-1 characters with the Esperanto characters. That modification is probably not hard to do, when you know how; I think I may have done something like that myself, a long time ago. The number of people interesting in modifying fonts to use them with pre-Unicode software has probably rather dwindled. You may need some kind of computer archaeologist for this!
  40. 1 point
    Ne gravas kian Tim vi havos.. vi multe lernos kaj multe amuzos vin ĉiaokaze. ?
  41. 1 point
    After a successful Lernu and Lernu Plu at the end of March, we've set up another session, this time in June! Anna Lowenstein (Lernu) and Harry Barron (Lernu Plu) will be at EAB's headquarters leading FREE sessions on June 15-16. Both are very experienced teachers and are in regular contact with new learners. You're in good hands! Details
  42. 1 point

    Version 1


    Update 85 from April 2019
  43. 1 point
    English. I did French to A-level (age 18) and German as part of my degree. I wouldn't say that I can speak either of them, but I can watch German TV and get almost every word, and I can communicate in German if I have to, but always painfully aware of how many mistakes I am making. I started when I was about 15, but only really made a serious effort when I turned 18 and joined JEB (the young-adult wing of EAB). I was interested in the idea of a constructed language and how that might work. But mostly because I don't really have the patience to learn all the hundreds of little rules and endings and so on that you need to really master another language. I can remember a time in my first year of uni where I got back an essay I'd written in German that was covered in red ink with all my little mistakes - although the meaning was clear, a good proportion of the endings and articles were wrong. On the very same day, I'd asked @Tim to help me with something I'd written in Esperanto, and his response was something along the lines of "you made one mistake here, and this part could be worded more eloquently, but otherwise it's pretty much perfect". I have a good collection of Esperanto music, which includes some of my favourite albums - so they get listened to a lot, and I go to a local meetup once a month. I have a few friends that I chat to online in Esperanto sometimes. Otherwise, not a huge amount. My knowledge is pretty good, but I often stumble over my words when I speak - nothing that wouldn't be fixed by a few weeks' regular practise. I don't have the feeling of being self conscious about making mistakes in every single sentence like I do in German. It's mostly a niche hobby, and is likely to stay that way. The main incentives that people have to learn a foreign language (economic, romantic, etc) don't really apply to Esperanto, so it's really only people with an interest in languages for their own sake who learn it. Esperanto is an international language, by multiple definitions. English is also an international language, by some (but not all) of the same definitions and by some other definitions too. That it is a successful general-purpose constructed language. By successful I don't mean that it achieved whatever lofty goals its early speakers may have had for it, but that it has a sizeable community. Something like Pandunia doesn't really have a community beyond its own official groups. The only other constructed language that I might consider "successful" by that definition is toki pona, but that isn't a "fully-fledged" general-purpose language in the same way. No. It's just a hobby: something I do, not something I am.
  44. 1 point
  45. 1 point

    Version 1.0.0


    Update 84 from January 2019
  46. 1 point
    A FREE session for total new beginners learners at EAB's headquarters, led by Maurizio Giacometto. This course is perfect for people who have only done a little bit of Esperanto but who haven't necessarily finished a course. It's not been that long since Maurizio was a beginner himself and now he is the editor of EAB's newsletter and is certified at C1 level, so you'll be in good hands from somebody who knows very well what it's like to take your first steps into Esperanto. Details and sign-up form.
  47. 1 point
    Mi imagas, ke la plejparto da homoj komencis lerni Esperanton pro simpla lingva scivolo. Kial ili restis post la unuaj paŝoj, kiam ne plu estis ĉi tiu scivolemo; jen alia demando Mi ekprovis Esperanton kaj trovis la lernadon sufiĉe facila, kio kuraĝigis min plu lerni. Kompreneble, en tiuj foraj, fruaj tagoj, mi renkontis nur la bazajn aspektojn de Esperanto. La pli tiklajn mi renkontis (kaj daŭre renkontas) poste. Se mi renkontus ilin tutkomence, mi certe ne opinius Esperanton tiel facila.
  48. 1 point
    Saluton Kashtanulo, Mi lernas esperanton ĉar mi demandis min, ĉu mi estas kapablanta lerni novan lingvon, meza aĝa viro !! Ordinara viro eĉ !! Komenci nun !! Kompreneble ĉu espero por mi tiam estas espero por esperanto kaj eĉ la mondo!! Vere, mi havas tre malgrandan apogon por helpi lerni esperanton kaj ne instruiston, sed vere mi ricevas pli helpon ol ĉu mi lernus la germanan au hispanan. Mi ne mensogas: Estas malfacila lerni sole. Ne estas multaj homoj kiuj plu parolas ĝin: Ni jam komprenas tion. Do kial mi daŭras - nu, kiel vi diris: estanta ion fari !! Amike, Matio
  49. 1 point
    En antaŭa numero de Esperanto en Skotlando mi uzis la vorton “kabeiĝis”, sen klarigi al la legantoj kion ĝi signifas. Amiko retpoŝtis al mi kaj plendis: “se vi uzas vortojn kiel kabeiĝi, mi kabeiĝos”. Mi pardonpetas al nia amiko pro mia uzo de tiu vorto senaverte, kaj por tiuj kiuj ne estas familiaraj kun Kabe, kaj la verboj “kabei” aŭ “kabeiĝi” kreitaj “honore” al li, mi volas skizi ĉi tie la atingaĵojn de Kabe, kaj laŭ mia eblo, la originon de la vortoj, kiuj aludas al lia ŝajne subita forlaso de la Esperanto-movado en 1911, kaj signifas do “fari kiel Kabe”. Kazimierz Bein (1872-1959) Kazimierz Bein (lia pseŭdonimo, Kabe, venis de la komencaj literoj de liaj nomoj) naskiĝis en 1872 en la urbeto Sierzno apud Lodz en la nuna Pollando, tiam parto de la carisma Rusa Imperio. Lia patro Aleksander en 1863 partoprenis la malsukcesan Januaran Insurekcion por la sendependiĝo de Pollando. Kazimierz kiel studento en 1891 ankaŭ aktivis en la kontraŭcarisma movado. Pro sia konspirado, la juna Bein, same kiel lia patro, estis arestita, kaj kiel puno estis ekzilita al Civinsk, apud Ekaterinburg en Ruslando mem, kien ankaŭ ekziliĝis la patro Aleksander preskaŭ 30 jarojn antaŭe. (Kazimierz Bein denove en 1944 estis aktivonta en la Varsovia Insurekcio kontraŭ la nazia armeo.) Post la punrestado, Kazimierz decidis resti en la proksima urbo Kazan’, kaj studi en la universitato tie. Diplomiĝinte pri okulkuracado, li revenis en 1900 al Varsovio kaj ekposedis postenon en la medicina instituto pri tiu fako. En 1903 li esperantistiĝis, sed tio ne estis lia unua sperto pri Esperanto. En 1887, kiel lernejano, li jam aŭdis pri la lingvo, kiam kolego lia aĉetis la unuan lernolibron. Kune, Bein kaj la aliaj knaboj mokis la lingvon, kaj precipe kelkajn sufiksojn kiujn ili trovis maldecaj! Kabe poste diris ke li fakte trovis la versaĵojn en la libro “ĉarmaj”, kaj li eĉ “en sonĝo princinon vidis”! (Aludo al la teksto de unu el la poemoj de Zamenhof, traduko de Heinrich Heine.) Ĉiaokaze li kiel knabo ne plu interesiĝis pri la lingvo. Tamen 16 jarojn poste li ree interesiĝis kaj demandis al si pri kiu estas tiu D-ro Zamenhof, okulisto en Varsovio kiel li, kiu ekis lingvon. Li ricevis de amiko kelke da materialo, kaj post pluraj horoj da studado, li libere komprenis ĉiajn esperantajn tekstojn, sen helpo de vortaro, eĉ. Tiel komenciĝis 7 jaroj da forta kaj sindona laborego por Esperanto. Kabe tradukis literaturaĵojn el pluraj lingvoj kaj verkis kaj faris aliajn kontribuojn al la Esperanto-movado dum eble 4-5 horoj ĉiutage, kaj lia lasta granda verko estis la Vortaro de Esperanto, en kiu unuafoje ĉiu esperanta vorto estis difinita en Esperanto, tiel formiĝanta la bazon por la pli postaj Plena Vortaro kaj Plena Ilustrita Vortaro. Kabe ĉiam estis sia propra persono kun propraj sintenoj kaj ideoj. Kontraŭ la harfendemo kaj pezaj stilaj konsiloj de Louis de Beaufront, la estonta idisto kiu tiam ludis gravan rolon kiel lingva konsilanto en la Esperanto-movado, Kabe instinkte evitis nenecesajn afiksojn kaj kunmetitajn formojn. Pli poste, tia sama sinteno pri “neceso kaj sufiĉo” estos konscie proponata de Rene de Saussure, kaj entuziasme aprobata de la esperantistaro, liberiĝinta post 1907 desub la morta mano de la stila influo de de Beaufront. Bein plejparte ne verkis originalaĵojn, pro sia konvinko ke la lingvo multe pli profitas el la traduklaboro, ĉar per tio la tradukanto ne povas eviti malfacilaĵojn, kaj devas trovi por ili la plej taugan esprimmanieron. Kabe opiniis ke “por havi bonan stilon, nepre estas necese koni minimume tri diversajn lingvojn, al si malparencajn”, kaj ke por la simpleco de sia stilo li dankis al sia rusa instruisto, kiu ne toleris du akcesorajn frazojn sinsekve. Kabe ankaŭ ne ĝoje toleris idiotojn. Laciĝante pri la ĉiama propagandado ke tiu aŭ alia grupo de homoj “devus lerni Esperanton” por solvi la problemojn de la mondo, kiun li aŭdis de personoj kiuj mem ne bone regas Esperanton, li rebatis en 1906 “Esperanton plej necese devas lerni la Esperantistoj mem!” Nuntempe mi supozas, ke tiajn homojn kiujn li kritikis ni hodiaŭ nomus “fluŝaj” (flua + fuŝa = fluŝa), sed finfine Esperanto estas komunikilo, ne konkurso. Perfektemo, jes; eĉ aroganto, foje, jes, absolute; sed ofte ankaŭ honesta realismo; tiaj estis liaj trajtoj. Vortaro de Esperanto: Apogeo de la verkaro de Kabe En 1911, Kazimierz Bein forlasis la E-movadon. Li simple malaperis de la publika okulo. Lia foresto apenaŭ estis menciata en la esperanta gazetaro. En sekvantaj jardekoj lia rezigno, pro manko de informo, akiris enigman karakteron. En poemo de Kalman Kalocsay, estis demandite “Kia mister-malica forto / Vin povis preni de ni rabe?” (“Rimportretoj”, 1931). Li apenaŭ povis scii, car tute mankis detaloj. En la pionira tempo kun la tiamaj grandiozaj esperoj estis nekompreneble, ke iu tiel grava gvidanta personaĵo simple senaverte foriru. Ĝi estis taksata preskaŭ kiel perfido, kaj en la tiama etoso oni simple ne diskutis tiajn aferojn, kaj precipe ne publike. En la verkoj “Historio de la Lingvo Esperanto” (1927) kaj “Vivo de Zamenhof” (1920) de Edmond Privat, la fakto ke Kabe rezignis pri la E- movado simple ne aperas, malgraŭ lia alta rango en la organizo (vicprezidanto de la Lingva Komitato) kaj lia eminento en la lingvo. Pli poste, Marjorie Boulton en sia biografio de Zamenhof (“Zamenhof: Creator of Esperanto”, 1960) mencietas la kontribuon de Bein, sed brosas sub la tapiŝon iajn pravigojn aŭ kialojn rezigni kiel “verŝajne ... privataj”. Do, kial Kabe kabeis? Unu ŝlosilo al pli bona kompreno de la fono malantaŭ tiu evento estas eble trovebla en intervjuo kun li kiun faris en 1931 Jean Forge (pseŭdonimo de la verkisto Jan Fethke). Kabe en 1931 ne bedaŭris sian rezignon. Li diris “Mi ne estas plu Esperantisto ... eĉ mi havas ideojn tute nefavorajn al Esperanto”. Sed pri ĝuste kiuj tiuj nefavoraj ideoj estis, oni devas legi inter la linioj, ĉar Fethke ne volonte enlasas nin en sian konfidencon, montrante la tiaman nervozecon pri ia informo potenciale nefavora al la lingvo. Fethke diras, ke el la duhora diskutado pri lingvaj demandoj, kiu zumis en la oreloj post la intervjuo, li “bedaŭrinde ne povas ... citi”. Kia domaĝo por la nunaj historiistoj! Buŝumetoj tamen eskapas: “Esperanto ne progresas ... ili restas la samaj, kvazaŭ mi forlasus hieraŭ Esperanton; nenio ŝanĝiĝis, ili parolas, paroladas, paroladas ĉiam la samon, ĉiam la samon ... la esperantistoj, jes ili havas multajn mankojn”. Kaj reen al la muelado de la temo de 1906: “antaŭ ĉio, ili ne scias sian lingvon!” Kaj, pli hereze, la sinteno kiun Fethke resumas kiel sekve: “lam venos, li pensas, nova geniulo, kiu kreos la veran solvon de la lingvo-problemo. Esperanto ja ne estas tiu ĉi solvo. Eble ĝi ... venos baldaŭ, eble post 100 jaroj”. Bedaŭrinde mankas detaloj pri ia eventuala pravigo en la vortoj de Kabe mem. Ĉu, laŭ la opinio de Kabe, la lingvo mem kulpas pri la “malprogreso” de Esperanto? Kabe certe iam volis reformi Esperanton. En skizo pri Esperanto-literaturo en 1956, Vlastimil Novobilsky citas el iuj rememoroj de Kabe kies fonto tamen evitis nian esploradon: “Mi venis al la firma konkludo, ke diversaj reformoj estas neeviteblaj en Esperanto kaj mi prezentis miajn proponojn al la Doktoro. Kun miro mi konstatis, ke li ne estas ravita kaj ke li ne volas akcepti ilin. ‘Terura konservativulo’, pensis mi, ‘mine plu diskutos kun li pri la reformoj; baldaŭ li komprenos sian eraron, kaj bedaŭros, ke li ne adoptis pli frue miajn proponojn’.” Novobilsky diras “ĉi tiuj vortoj [de Kabe] estis skribitaj en la jaro 1909”. Do, ĉu Kabe rezignis pri Esperanto pro sia reformemo? Laŭ la artikolo de Novobilsky, tio estas la implico. Miaopinie tio eble ne estis la sola aŭ unua afero en lia menso. En la rememoroj cititaj de Novobilsky, Kabe diras, parolante pri tiu okazaĵo kiam li proponis reformojn al Zamenhof, ke li faris tion “tradukinte du rakontetojn”. Oni povas do supozi ke tiu okazaĵo estis pasinta okazaĵo jam en 1905-6, post liaj tradukoj de “La fundo de l’ mizero” (1904) kaj “La interrompita kanto” (1905), kaj antaŭ “Pola Antologio” (1906). Ne nepre temas do pri aktuala opinio de 1909, do eble reformo ne estis la plej aktuala disputtemo por Kabe kiam li forlasis la movadon en 1911. Dermod Quirke aldone opinias pri la teksto ke “Liaj komentoj en 1909 estis ŝercaj, kaj certe la vortelekto sugestas sinmokon, sed humuro estas ĉiam riska afero en Esperanto”. Novobilsky ankaŭ aludas al eblaj personaj malpaciĝoj kun Grabowski kaj Zakrzewski, kaj tio estis verŝajne parto de la historio. Sed ankaŭ eble malkonsentoj kun Zamenhof, kvankam tiu iomete tabueta sugesto ne estas eksplicite menciita de Fethke en la intervjuo de 1931. Tamen Kabe certe plendis tiam, ke por Zamenhof “la tuta lingvo por li estis nur rimedo ... ĉiam estis grava nur la ideo, tiu lia homaranismo, ĉion alian li toleris, car li devis”. Ŝajnas ke Kabe eble ne dividis la religia-filozofiajn antaŭecojn de Zamenhof, kiuj en 1911 pli kaj pli surfaciĝis en la iomete internen-rigardanta etoso tuj post la Ido-skismo. Kaj Kabe silentis ĉar li ne volis damaĝi la ideon de internacia lingvo. Do, la kialoj de Kabe por la rezigno estis kompleksaj, kaj verŝajne ill enhavis ĉiujn jam menciitajn aspektojn: la reformemo, la malpacienco kun la (liaopinie) malalta intelekta nivelo kaj propagandaj pretendoj, kaj fine malentuziasmo por la persona ideologio de Zamenhof. Kabe fariĝis mistero car ni tiam ne pretis priparoli la malfacilajn temojn kiujn lia rezigno levis. Ni povas bedaŭri la mankon de liaj honestaj konsiloj dum tiu sekvanta grava periodo, sed Kabe ankaŭ volis dediĉi sian vivon al kuracado, kaj ne al Esperanto. Kiu rajtas plendi pri tio? Tamen, la Esperanto-kariero de Kabe havas ankoraŭ unu plian ĉapitron. En 1956, li malkabeis! Kaj la homo kiu revenis al la movado estis eble pli humila. Intertempe, la Esperanto-movado ankaŭ ŝanĝiĝis dum tiuj 45 jaroj de lia memekzilo. Ŝajne plaĉis al Kabe la nova emfazo. Esperanto plenaĝiĝis kaj funkciis. Komenciĝis malaperi la naiva finvenkismo de la fruaj jaroj. Ĝi provizis praktikajn eblecojn por internaciaj amikecaj rilatoj, ege bezonataj dum tiuj jaroj de la malvarma milito. Precipe tian agadon Kabe aprobis kaj kuraĝigis. Bedaŭrinde Kabe ne postvivis sufiĉe longe por vidi la Jubilean UK de 1959 en Varsovio, kiun li ege sopiris ĉeesti. Ĉi-jare estas la 130a datreveno de la naskiĝo de Kabe. Eble li meritas esti pli ol enigmo.
  50. 1 point
    Mi serĉis purigiston. Evitante la tiklan demandon, kial mi mem ne faras la laboron, min gvidis saminklina najbarino al sia propra trovaĵo – firmao de polaj purigistinoj en la proksima urbo, ĉe kiu ŝi jam dungas. Komence mi dubis. “Ĉu ili parolas la anglan?” Jen la unua demando elverŝita senpense, mallerte, kun embarasiĝo (esperantistoj ne devus pensi tiel). Mi provis haste reĝustigi la mispaŝon. “Sed kompreneble ili ja – la poloj estas bonegaj angleparolantoj.” (Kiom da poloj mi konas? Neniom.) “Nu”, respondis la najbarino, “Iuj el ili ja, iuj ne”. “Ho”, mi diris necerte, kaj falis senhelpe en alian atakon de nesentema mallarĝmenseco eligante, “Mi nepre volas dungi nur tiujn, kiuj regas la anglan”. Mi imagis meblominacajn miskomprenojn super la ambra poluado. “Mia duopo ja komprenas sufiĉon”, trankviligis mia najbarino; tiam, malplitrankvilige, “nu, almenaŭ unu povas iomgrade konversacii angle; ŝi interpretas por la alia”. Sekvis kelkaj semajnoj da pripensado miaparte. Ĉu mi volas havi nekonatulojn en la hejmo? Ĉu mi rajtas dungi aliajn por purigi por mi? Ĉu ili estos fidindaj? Ĉu ili malbone priopinios mian domon? Dume la araneoj konstruadis urbokompleksojn en la anguloj, kaj la polvo tiom profundiĝis, ke eĉ la mortintaj muŝoj enteriĝis, por formi miniaturan montetan pejzaĵon sur la deskvamiĝanta farbo de la fenestrobretoj. Nepris helpo. La Unua Vizito Mi tre ekscitiĝas. Mi estas renkontonta verajn polinojn! Mi pretigas min kore bonvenigi la du fremdulinojn al mia lando en la plej bela esperantista/internaciista maniero - flankenmetante kiel nur semantikan ĵonglaĵon la detalon, ke, naskita en Anglujo, mi mem estas efektive ankaŭ ‘fremdulo’ en Skotlando. ‘Fremdeco’ certe dependas unue de lingvo, ĉu ne? Kaj en Skotlando oni plejparte parolas la anglan (kun la ebla escepto de Glasgovanoj), dum la pola lingvo ege malsimilas la anglan. Pensu pri tiuj ĉenoj de ‘przez-oj’ kaj ‘wszystk-oj’; tiuj sendube demonstras, ke la pola estas ĝuste kaj imprese fremda. Mia konscienco interrompas riproĉe. “Ĉu vi konstatas, kiom multe estas malprava en tiu via aserto?” “Mi supozas, ke vi tuj min informos.” “Unue, ĉu ne devus esti lingvo la ‘brita’, ne la ‘angla’? Due, mi certas, ke via komento pri glasgovanoj rompas ian kontraŭ-diskriminacian leĝon. Trie, ĉu ne estas ofende nomi iun ajn ‘fremda’?” Nu, tio dependas de tio, ĉu oni uzas la vorton ‘fremda’ kiel pure priskriban adjektivon, aŭ kiel humiligan insulton. Ŝajnas, ke nuntempe multaj originale senkulpaj a-vortoj migradas suden, ĝis ili alprenas pejorativan statuson. “Jen bonega ekzemplo de diskriminacio hemisfera. Vi ne pravas egaligante ‘suden’ kun ‘malsupren’ en la senco ‘plimalboniĝaden’; pensu pri ĉiuj sudanoj, kiujn vi sendube ofendas – por ne mencii la preteratentaĵon, ke ‘suden’ sudhemisfere signifas ‘supren’, ne ‘malsupren’.” Nu eble oni tie trovas la pejorativan insulton plibonigado de la nura adjektivo. Ĉiaokaze, kiel mi diris, la alvenontan tuŝon de eksterlandeco ĉe mia pordo mi atendas kun kreskanta entuziasmo - kaj kun proporcie malgrandiĝa racieco. Ho! Kiel fremduloj (pardonu) ili certe parolos Esperanton. Aparte, ĉar ili devenas de orient-eŭropa lando. Aparte, ĉar kun Polujo estas ligita iel Zamenhof (ĉu li tie naskiĝis, loĝis aŭ laboris mi forgesas). Mi antaŭĝuas mencii la ĉi-rilatan urbon al la alvenontinoj, mian unuan polan vorton deklamitan fiere kaj kun perfekta akĉento pola (nu esperanta, sed kiel ĉe multaj britoj, en la kapo ekzistas nur du lingvoj – la angla kaj la fremda - do mi supozas, ke, ĉu pola, ĉu esperanta, ili samsonas.) “Mi apenaŭ kredas, ke vi kapablas diri tian aĉaĵon. Kaj neniam, neniam, NENIAM oni nomas Esperanton ‘fremda’ lingvo.” Mi ne dubas, ke ili bone konas la urbon, sed mi bedaŭrinde ne povas rememori la nomon. Mia lango ripete ŝtelglitas al ‘Barlastono’, sed malinklinas vojaĝi preteren. Tute blindigita de esperantista idealismo, mi imagas ĝojan kaj triumfan venkon super ĉiuj lingvomalfacilaĵoj; amikajn konversaciojn pri diversaj markoj de polvosuĉiloj, viglajn interŝanĝojn de superlativoj pri la brileco (aŭ ne) de la fenestro-vitroj; gravajn diskutojn pri la ĝusta metodo purigi la panrostilon, ĝis en la menso ni jam iĝis korsamideanoj brak-en-brake kantantaj esperantajn himnojn sub verda flago. Ili alvenas realvive, kaj mi rapidas saluti ilin en mia plej fremdulo-amika maniero. (Nu, kiel polinoj, ili preskaŭ parencas al Zamenhof!) Mi ridetas larĝe, balancas la kapon en troiga kaj iom vertiĝiga movo, faras furiozajn gestojn kaj distorditajn mienojn, kaj klinas min japanece – por ampleksi iujn eblojn - en speco de bonveniga danco, por montri klare mian ĝojon pro la apudeco de tia ekzotika eŭropeco ĉe mia dompordo. Mi eksentas ekan dubon, ĉu Polujo ja apartenas al Eŭropo. En Britujo oni sentas, ke tiu kontinento konsistas el diversaj grupoj, iuj pli ‘eŭropecaj’ ol aliaj. Germanujo, Francujo, Belgujo, ktp, estas sekure kaj kvintesence ‘eŭropaj’, sed la sud-orientaj landoj, kiel Turkujo kaj Afganujo, ŝajnas aparteni al la pli-malpli ‘azia’ fino de la kontinento, dum la ‘rusece-eŭropaj’ landoj, kiel Ukrainujo, Litovo kaj Polujo, troviĝas iom tro ‘oriente’, tro for alidirekte. (Tio pensigas, kial Rusujo mem ne konsideras sin parto de Eŭropo, okupante sufiĉe vastan porcion de la dividata terpeco; tamen mia malklara kompreno de mond-politiko supozigas al mi, ke ĉiuj koncernatoj preferas teni sin apartaj.) Interrompas mia konscienco: “Pro tiaj vortoj vi povus okazigi intra-kontinentan krizon.” Mi vin ignoras. Jen simple mia opinio. “Ĝuste tiel komenciĝas tiaĵoj.” Ĉiaokaze, jen mi dancas kiel idioto antaŭ miaj novalvenintinoj, kaj mi salutas ilin per la sama klara, laŭta voĉo, kian oni konservas por surduloj kaj beboj, provante tiel komuniki, ke ili nun kunestas kun vera samanimano, iu, kiu komprenas la tiklaĵojn esti fremdulo for de la hejmlando. (Ho, kiel iama loĝanto de Skandinavujo, mi estas spertulo pri ĉio nord-orienta - kio ja enhavas Polujon). Tial ili povas senti sin tute komfortaj kun mi, preskaŭ kvazaŭ ili troviĝus kun samnaciano. “Vi certe aŭdis pri Zamenhof, ĉu ne?” mi demandas tuj kiam ĝentileco permesas, fiera pro la elvortigo de mia unua vorto ‘pola’. (Ĝi estas probable rusa, aŭ eĉ germana, sed mi kalkulas, ke la landoj estas sufiĉe proksimaj, tial ankaŭ supozeble similas la lingvoj.) “Ne”, ili respondas. “Ĉu pri Esperanto? La internacia lingvo, kiun li kreis?” “Ne.” “Sed troviĝas statuo de li en… en… (jen plia impona informo forgesita). Mi vidas, ke iliaj okuloj ekserĉas nervoze la elirejon, kaj mi rememoras, ke ili ĉeestas por purigi mian domon. Necesas klarigi al ili la laboron farendan. Estas malfacile. Ili komprenas efektive malmulton de la angla lingvo (ĉu mi prave surpriziĝas?), kaj mi rimarkas, ke etaj, sed gravaj, vortoj, kiel ‘se’, estas aparte tikle klarigeblaj alivorte. Mi volas diri helpe, ke se ili trovos araneon, ili venigu min, kaj mi kaptos ĝin; ilia lernado de la lingvo utile transsaltas la araneon, sed malpli utile baŭmas ĉe la subjunkcio; konsekvence, aŭdante ‘araneon’, ili ekkrias, kaj suprensaltas terure. Poste mi okupas nesensignifan pecon de la laborhoro por trankviligi ilin, uzante ŝekspirecajn penojn por klarigi mian intencon. Mi kondukas ilin ĉirkaŭ la ĉambrojn, fingromontrante malhelajn angulojn, mansvingante malantaŭ kurtenoj, kaj parolante specon de stenografieca angla en spektaklo, kiu plej memorigas temanĝon por ĉimpanzoj en bestoĝardeno. Ili ridetas ĝentile, kaj certigas al mi, ke ili komprenas pli ol ili povas paroli. La horo de purigado pasas fulmrapide, kaj mi fuĝas eksteren, por eskapi la ŝtormon de okupitaj manoj, viŝiloj, purigiloj, siteloj kaj fremdsona interbabilado, kiu portempe inundas mian hejmon. Poste mi trovas momenton por fari al ili kelkajn demandojn pri ilia vivo – kiom longatempe ili loĝas en Skotlando, ĉu ili ŝatas Britujon, ktp. Mi atendas emocielverŝan deklamon de ilia amo kaj dankemo al Britujo, por la ŝanco vivi kaj enspezi ĉi tie. Anstataŭ tio, mi aŭdas maltrankvilige, ke ili tute ne ŝatas la skotlandan vivon; ke la vetero estas aĉa; ke ili sentas akre la mankon de siaj amikoj kaj familianoj hejme en Polujo; ke ili estas devigataj labori la tutan tempon, kaj tial havas nenian ŝancon por sperti la landon turistece. Ili finas per la korfrapa komento: “La vivo estas brutala”. Mi konsterniĝas, aŭdante vorton kun tia forta – perforta eĉ – signifo, kies efikecon nur plifortigas la riĉa pola prononcado. Ĉu mi komprenis ĝuste ilian intencon? Aŭ ĉu ili nur misuzis adjektivon, kiun mi kutime asocias kun malhumanaĵoj? Eble ili ŝercis? Parolis ironie? Supozu, ke la vorto estas identa en ĉiu lingvo? Sed eĉ samlingvaj parolantoj povas miskompreni unu la alian. Ili adiaŭas min (nun bonhumore kaj ridetante), lasante min pensema. Kiom malfeliĉaj ili efektive estas? Ĉu ni helpas aŭ ne, dungante ilin? Mi aŭdas de la najbarino, ke ili eĉ ne havas paŭzon por tagmanĝi inter klientvizitoj. Ni diskutas la eblon, ke jen ekzemplo de finegocado, (novaĵtemo aktuala pro la enmigrado-demando). Ĉu temas pri sklavkomercado?, ni suspiras nekredeme. Ne en nia ĉirkaŭaĵo, ĉu? “Multaj kruelegaĵoj restas nekontraŭitaj ĝuste pro tia vidpunkto”. Mia konscienco pravas. Ĉu niajn polinojn organizas senkompata fiulo, kiu mastrumas tutan aron da subigitaj orient-eŭropaj virinoj, kiujn li (ĉiam ‘li’) ekspluatas kaj subpagas? Ni akordas, ke kvankam ni ne volas subteni aferon tian, nepras, ke ni ne risku minaci la vivtenon de la laboristinoj. Kiu scius, ĉu ilia vivo ne estus eĉ pli malbona sen la dungiĝado? Kiel esperantisto mi trovas la rilaton inter ni multkiale nejusta. Mi estas dunganto, ili estas dungitoj; ni interkomunikiĝas en mia denaska lingvo, en lando tute fremda al ili – kaj plie ni kunestas en mia hejmo. Ĉu eblas situacio pli neegala? Mi efemere konsideras instrui al ili Esperanton, sed supozas, ke ili multe preferus lertiĝi en la angla. Kiel la lernado de Esperanto helpos ilin integriĝi al sia ĉirkaŭaĵo en Britujo, kaj pligrandigi ilian ŝancon perlabori sufiĉan monon por plibonigi la vivon? Neniel. Idealoj ne povas konkuri kontraŭ vivnecesaĵoj. Krom tio, mi volas, ke ili uzu la tempon por purigado. Ĉiam preta por defio, mi tiam ekhavas alian ideon. Ŝajnas al mi, ke la subtaksita esperantisto, alfrontita de nedeflankigeblaj lernontoj de la angla lingvo, havas nur unusolan kontraŭmovon por internacia egaleco, kaj tio estas, ke tiu mem entreprenu lerni la lingvon de la alia. Kun la memfido gajnita el jardeko da Esperanto-lernado, mi estas certa, ke la tasko lerni kelkajn frazojn polajn estos al mi simpla. Tiel mi montros eĉ pli forte mian volon plifaciligi kaj plifeliĉigi la vivojn de miaj polaj purigistinoj, kun la aldona avantaĝo, ke mi rezulte povos certigi, ke ni akordas pri la signifo de gravaj terminoj purigaj, kiel ‘araneo’, ‘anguloj’ kaj ‘lavbroso’, sen la neceso geste gimnastiki. Mi imagas, kiel ili estos ravitaj de miaj klopodoj paroli perfekte la polan, kaj kiom plibonigita estos ilia vivo kun la aldono, ĉiun duan vendredon, de miaj plej lastatempaj provoj. Tamen plia pripensado malkovras dubojn. Ĉu estiĝus neantaŭvideblaĵoj de mia plano? Supozu, ke mia prononcado estus tiel aĉa, ke ili ne komprenus min? Aŭ, eĉ pli maltrankvilige, supozu, ke la pola estus lingvo tia, ke eteta modulado aŭ mismetita akcento ŝanĝus afablan spritaĵon en amaran kritikon tiel, ke ekzemple anstataŭ demandi pri ilia bonfarto, mi neintence regalus iliajn avinojn per malbenoj? Aŭ volante klarigi mian preferatan metodon poluri la kranojn, mi erare petus, ke ili boligu siajn kraniojn, aŭ mi elbuŝigus ion simile ofendan? (Parenteze mi jam akiris internacian fireputacion pro tiaj sentaktaĵoj, kiam en la fruaj jaroj de mia danalingvo-lernado, mi provis diri al eminenta preleganto, ke mi opinias lin mirinda, sed informis anstataŭ, ke mi trovas lin stranga. Tia neforgesebla fuŝaĵo emas estingi la entuziasmon por spontanaj esprimoj fremdlingvaj.) Supozu, ke miaj purigistinoj efektive deziras, ke ni konversaciu angle, por profiti la propran anglalingvoregadon? Aŭ ĉu taŭgas al ili, ke la dungantoj restu nekomprenaj pri la pola; nun ili povas interparoli denasklingve dum ili laboras sciante, ke mi komprenas nenion. Ili povus libere kaj malferme komenti, ŝerci, moki kaj esprimi kompaton pri mi kaj mia hejmo, kaj estus kvazaŭ oni svingus mortintan katon antaŭ la okuloj de blindulo. Mi agnoskas, ke ĉi tio estus agrablaĵo en ilia vivo, kaj mi ne volas ĝin forpreni. Tamen, spite al la eblaj problemoj, mia scivolemo estas ekbruligita, kaj mi ekas por havigi al mi lernolibron. La tasko ne estas simpla. Mi trovas malavaran regalon de frazlibroj, sed el mallarĝa elekto de lingvoj, kiu ne enhavas la polan. La franca, hispana kaj itala lingvoj estas popularaj – supoze pro tio, ke oni nepre volas scii, kiel mendi bieron feriante en la suno. Oni povas ankaŭ trovi instrulibrojn pri la japana, la araba, la germana – ĉiuj lingvoj de gravaj, riĉaj nacioj, kiuj ludas signifajn rolojn en la mondmerkato, lingvoj kiuj alportas avantaĝojn al la vojaĝanta komercisto. Mia serĉo provokas aliajn pripensaĵojn. Kio instigas nin lerni certajn lingvojn antaŭ aliaj? Neniuj el miaj konatuloj avidas lerni la polan. En Britujo la enmigrintoj estas plene okupitaj pri la lernado de la angla, kaj la indiĝenoj ŝajnas iom singardaj pri la elekto de alilandaj silaboj, ĉirkaŭ kiuj ili toleras tordi al si la langon. Oni elektas lingvon lernotan kun la sinteno: “Se mi penlaborus por lerni tiun lingvon, kiel min tio profitigus?” Rare oni pensas “Kiun lingvon estus bone lerni, por etendi helpan manon al miaj apudloĝantoj?” Ŝajnas al mi, ke la decido lerni la lingvon de lando kun pli modestaj kubutoj sur la mondscenejo estus laŭdinda intertempa paŝeto al pli egala mondo. Ĉu ne temas pri simpla gastameco al niaj nove enmigrintaj najbaroj, ke ni faru la malgrandan penon bonvenigi ilin, kaj plifaciligi ilian integriĝon en la komunumo, per la lernado de bazaj frazoj ilialingve? Ĉu ne brito en la sama situacio eksterlande ĝojus aŭdi la familiarajn sonojn de sia denasklingvo, inter la bombardo de fremdeco, feliĉus, ke iu volus fari por li tian penon? Venas al mia menso, ke laŭvorte kaj metafore lerni la lingvon de aliulo estas certe la plej afabla, plej intime kortuŝa ago farebla por iu. Kun tiu interesa penso, mi fine sukcesas persvadi helpeman librovendiston inversigi sin en polvan angulon, de kie, post multa serĉfosado, li supriĝas, iom taŭzita, kun unuopa ekzemplo de polalingva frazlibro, kaj mi rapidas hejmen kun mia aĉetaĵo. Ĝi estas bela libro kun glacea kovrilo, plena de koloraj fotografaĵoj kaj bildoj pri diversaj situacioj, kun helpaj frazoj ambaŭlingve. En la ‘domo’-parto troviĝas eĉ utila bildo de polvosuĉilo apud al mi neprononcebla vorto enhavanta maltrankviligan kvanton da ‘zo-oj’. Sed tekstas surdorse, ke la libro enhavas detalan indekson kaj prononcgvidon, do tiun lastan mi avide serĉas. Survoje mi trapasas paĝojn pri sportoj, manĝaĵoj, vestoj, muzikiloj, insektoj, natursciencoj. Troviĝas du paĝoj pri ĉiaj aspektoj de bazopilko (klare la preferata sporto de la aŭtoro), detala priskribo de kosmoŝipo, kaj la nomoj de diversaj iloj uzataj en domkonstruado, ĉiuj kun ŝajne samaspektaj kaj ‘zo’-plenitaj terminoj. Tamen nenia prononcgvido. Nenio eĉ similspeca. Nek aludeto nek sugesto pri kiel diri aŭ la anglajn aŭ la polajn vortojn. Mi ĉagreniĝegas. Jen libro el respektinda eldonejo, aĉetita en konata vendejo je alta prezo, kiu montriĝas tute senutila al kaj britoj kaj poloj. Mi revenas al la vendejo. Ĉi tiun fojon mi trovas pli promesoplenan helpanton, kies brakoj ŝajne povas etendiĝi pli profunden en la angulon, de kie li reaperas triumfe svingante pol-lingvan kurslibron enhavantan K.D-on, similan ĉiuaspekte (krom lingve) al miaj jam studitaj kaj ŝatitaj esperantaj lernolibroj. Tute perfekte! Pasas du semajnoj da furioza studado, dum kiu mi konstatas, kiom mi jam lernis per Esperanto pri la lingvolerna procezo, kion mi nun povas apliki al la pola lingvo. Jam sukcesinte kompreni la simplan gramatikon de la unua, mi fidas al mia kapablo regi la vaste pli kompleksajn kazojn, genrojn kaj neregulaĵojn en la dua. Mi ankaŭ scipovas kiel nutri min tra la longaj ĉenoj da konsonantoj, tiel fremdaj al la angla orelo, per la penso: ‘Nun mi ne povas, sed poste mi ja povos’, kaj mi eltrovas, ke mi pravas. La Dua Vizito Mia kapo estas inundita de polaj salutoj, dankoj kaj aliaj simplaj frazoj komunaj al ĉiuj komencantoj en ajna lingvo, per kiuj mi intencas mirigi mian aŭskultantaron. Mi ĝojas, kiam la du junulinoj ridete komprenas min, kaj ili siavice ĝojridas surprizite, ekvidante la multajn memorigajn notojn kun polaj vortoj, kiujn mi fiksis al muroj, fenestroj, pordoj kaj ŝrankoj ĉie en la domo. Dum ili purigas, mi prenas ĉiun ŝancon kontroli mian prononcadon, kaj ili volonte helpas. Mi facile venkas la polan vorton ‘araneo’, sed samkiel ilin, min haltigas la subjunkcio ‘se’. Poste mi demandas (angle), ĉu ili ĝuis lastatempan ferion sian en Polujo. Ili respondas, ke jes, tiam faligas la voĉtonon en abismon de guturala malheleco, por aldoni, “Kaj nun ni estas denove ĉi tie…”, kvazaŭ ili ĵus revenus al infero post kurta vizito en Edeno. Denove mi perpleksiĝas, ĉu ili ŝercas, ironias aŭ verdiras; ĉu tia malgajjhumoro estas eco esence pola, aŭ ĉu ili nur naskiĝis sub la influo de la zodiaksigno Skorpio. Mi volas esprimi ilialingve mian kompaton pro aŭ la poleco, skorpieco aŭ hejmsopirado, sed mi ankoraŭ troviĝas ĉe la pasport-kontrolisto en Leciono la Unua (‘Mi Ferias’), kaj mankas al mi la kapablo diri pli ol ‘saluton’, ‘dankon’ kaj ‘helpu, mi perdis mian amikinon’. Tiuj estas verŝajne gravaj havindaj frazoj en flughaveno, sed ili apenaŭ sufiĉas kiel rimedo por intima konversaciado. Mi kalkulas, ke mi povos utile kunigi erojn el la vortprovizo por Leciono la Dek Dua (‘Ĉu vi vizitis la kuracisto?’) kun tiuj de la Dek Sesa (‘Mi havas problemon kaj bezonas ripariston’), por pliproksimiĝi al mia celata temo, sed mi supozas, ke ĝis mi atingos tiun nivelon, ili probable regos la anglan sufiĉe por diri al mi, ke mi ne miksu min en iliajn aferojn. Aŭ ili estos jam fuĝintaj reen al sia hejmlando. Mi demandas min, ĉu dividataj vortoj efektive kreas intimecon, aŭ nur plifaciligas ligojn jam ĉeestajn inter individuoj. Mi rememoras, kiam mi komprenis la danan lingvon tiom malmulte, kiom mi nun konas la polan, kaj amikiĝis kun virino, kiu travivadis dolorigan eksedziniĝon. Mi iĝis konfidenculo, al kiu ŝi elverŝis dum horoj lavangojn da vortoj, pri kies signifo mi havis eĉ ne la malplejan ideon, krom tio, ke ŝi evidente estas malfeliĉa. Mi nur kapjesis tie kaj tie, eligis kelkajn ‘jes’-ojn en la paŭzoj, kaj esperis, ke ŝi ne rimarkas mian nekomprenon. Ŝi ne, kaj ni akordis bonege. Tamen, eĉ se mi povus interparoli pole kun miaj purigistinoj, tio ne necese rezultigus sufiĉan konfidencemon por la malkovro de intimaj informoj al nekonatulo. Mi meditas, kiel lingvo povas esti kaj enirejo kaj baro inter homoj; rimedo por malkaŝado de la animo, sed ankaŭ por proteki privatecon malantaŭ muro de ĝentilaĵoj kaj banalaĵoj. Pli da vortoj ne egalas pli da enhavo, kaj eĉ kun la plej flua samlingva interkomunikado, verŝajne la maltrankvilo, kiun la najbarino kaj mi sentas pri niaj helpantinoj restos nesolvita. Probable la vero estas tro malsimpla por esprimi eĉ en ajna lingvo, interplektaĵo de motivoj, kialoj, bezonoj kaj kono pri la vivo de ekonomia enmigrinto en Britujo, kono tute neatingebla de ni indiĝenoj. La Tria Vizito Mi ĵus adiaŭis la purigistinojn post ilia tria vizito. Hodiaŭ, la vivo ‘aĉas’, sed ĉi-foje ili trovas kelkajn anglajn vortojn por malkaŝi detalojn. Mi lernas, ke ĉi tiuj estas fortaj, fieraj virinoj, kiuj arde amas sian hejmlandon, kaj batalas por supervivi en neamika mondo, kiu nenion scias kaj neniom zorgas pri Polujo aŭ ĝia popolo, krom tio, ke ĝi estas provizejo de malkaraj laboristoj. De iliaj balbutaj vortoj mi aŭdas sufiĉon por kompreni, ke miaj antaŭsupozoj kaj kompato nur plilarĝigas la apartecon inter ni, kaj ke eĉ nuran aludeton de elitismo miaparte ricevus glacie ĉi tiuj dignulinoj. Tamen ni dividas ankaŭ agrablajn momentojn: ridante kune, kiam mi provas diri ‘penso’ polalingve, sed eligas erare ‘pano’; dividante miron pri la pasifruktoj en mia fruktovazo, kiujn ili gustumas unuafojon; kaj kunpremante nin antaŭ ilia saĝtelefono, por rigardi fotografaĵojn de Polujo. Venas al mi en la menson, ke ni jam ekkonstruadas komunan lingvon, nek polan, nek anglan, nek esperantan - sed homan.
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue. By using this site, you agree to our Terms of Use. Please familiarise yourself with our Guidelines for posting and consult our Privacy Policy to ensure that you're happy with how we use your information.